04
ΦΕΒ

Από πού πάνε για την ένωση;


Του Γιάννη Λιάρου

Η σημερινή, έκτακτη Σύνοδος Κορυφής της Ε.Ε., χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς η πρόταση που αναμένεται να παρουσιάσουν από κοινού Γαλλία και Γερμανία για την οικονομική διακυβέρνηση στην Ευρωζώνη και η αναζήτηση λύσης-πακέτου για την κρίση χρέους που αντιμετωπίζουν τα κράτη-μέλη, μπορεί να αποδειχτούν κομβικής σημασίας εξελίξεις για την πορεία του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.

Μολονότι, ωστόσο, δημόσια καλλιεργούνται προσδοκίες για μια νέα εποχή για την Ένωση, το ερώτημα παραμένει καίριο: μπορούν οι όποιες προτάσεις ή αποφάσεις ληφθούν σήμερα, είτε σε τυχόν επόμενη έκτακτη σύνοδο –πιθανότατα στις 4 Μαρτίου–, να σηματοδοτήσουν μία νέα φάση πραγματικής, ολοκληρωμένης πολιτικής και οικονομικής ενοποίησης; Υπό τις παρούσες συνθήκες, κάτι τέτοιο δεν φαντάζει και πολύ πιθανό…

Το σοβαρότερο ίσως πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι ότι επί της ουσίας δεν είναι και τόσο… ένωση. Σίγουρα όχι τόσο όσο την οραματίστηκαν οι εμπνευστές της, σίγουρα λιγότερο από όσο πίστεψαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες των δεκαετιών ’70, ’80 και –σε μικρότερο βαθμό– ’90. Και αυτό δεν είναι παράλογο. Η ιδέα της ολοκλήρωσης της Ένωσης, πέρα από τις προφανείς δυσκολίες που ήταν δεδομένο ότι θα αντιμετώπιζε, δεν μπορούσε να προβλέψει ούτε τις συγκυρίες ούτε και τα πρόσωπα που θα τις διαχειρίζονταν και τις στρατηγικές που θα υπηρετούσαν.
 
Όσο οι Βρετανοί, προς ικανοποίηση του αντι-ευρωπαϊκού αισθήματος στο εσωτερικό της χώρας τους, θα βάζουν «διακριτικές» τρικλοποδιές, όσο οι Γερμανοί θα συνεχίζουν να παίζουν παιχνίδια με την ισοτιμία του ευρώ προς όφελος των εξαγωγών τους, όσο οι Έλληνες θα παραμένουν το μαύρο πρόβατο που αντιμετωπίζει ως «κουτόφραγκους» τους εταίρους του κ.λπ., το οικοδόμημα θα θυμίζει περισσότερο πύργο της Βαβέλ, παρά πραγματική ένωση.

Γιατί απλούστατα, δεν υπάρχει ταύτιση συμφερόντων, πέρα από την προφανή διαφορά νοοτροπίας. Κι όσο κι αν ηγέτες όπως ο Νικολά Σαρκοζί διαρρηγνύουν τα ιμάτια τους ότι η όποια επιβουλή εναντίον του κοινού νομίσματος περνάει πάνω από το… πτώμα τους, θα είναι δύσκολο να αλλάξει η εντύπωση ακόμα και των πιο αποστασιοποιημένων Ευρωπαίων πολιτών ότι ο καθένας μέσα στην Ένωση υπηρετεί τη δική του ατζέντα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ένα πολιτικό δημιούργημα με οικονομική διάσταση.

Ως εκ τούτου, αν δεν υπάρξει πραγματική πολιτική ένωση, το όποιο σχέδιο οικονομικής διακυβέρνησης είναι καταδικασμένο αργά ή γρήγορα να αποτύχει. Και αυτή η ένωση δεν αποτιμάται λογιστικά ούτε κατοχυρώνεται μαθηματικά, με αλγόριθμους και εξισώσεις. Πάντα, και πολύ περισσότερο σε περιόδους κρίσεων, τις λύσεις τις δίνουν ηγέτες με ισχυρή πολιτική βούληση. Ο λογαριασμός γίνεται μετά…
Produced by