20
ΑΠΡ

Ανακάλυψη ανεκμετάλλευτη τα μικρά γεωθερμικά


ΤΗΣ ΆΝΝΑΣ ΑΡΑΜΠΑΤΖΗ
(arampatzi@xrimaonline.gr)

Αναδημοσίευση απο την εφημερίδα Χρήμα Τρίτη

Θαμμένοι μερικά εκατοντάδες μέτρα κάτω από τη γη παραμένουν μικροί «θησαυροί» και ενώ κρατάμε στο χέρι τις συντεταγμένες, αρνούμαστε απλώς να…. σκάψουμε.

Ο λόγος για τα γεωθερμικά πεδία μέσης και χαμηλής θερμοκρασίας, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε πολλές χρήσεις, όπως, ιχθυοκαλλιέργειες, θέρμανση κτιρίων, βιομηχανία τροφίμων, αφαλάτωση, spa και θερμοκήπια.

Με την προκήρυξη του διαγωνισμού του ΥΠΕΚΑ για τα τέσσερα γεωθερμικά πεδία τεσσάρων περιοχών (Δέλτα ποταμού Νέστου, Δέλτα Έβρου, Σαμοθράκη, κεντρική και νότια Χίος) η οποία συγκέντρωσε 18 προσφορές από έξι εταιρείες ή Κοινοπραξίες, ύψους 350 εκατ. ευρώ, τα αποτελέσματα του οποίου θα ανακοινωθούν μέσα στον Μάιο, ξαναήρθε στο φως η μόνη πραγματικά Ανανεώσιμη Πηγή Ενέργειας.

Η αποκέντρωση έφερε απραξία

Σύμφωνα με έρευνες του Ινστιτούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών, τις οποίες πραγματοποίησε την τελευταία πενταετία κυρίως, υπάρχουν σαράντα βεβαιωμένα και πιθανά γεωθερμικά πεδία στη χώρα.

Πέρα από μεγάλα γεωθερμικά πεδία, για τα οποία έχει προκηρύξει διαγωνισμούς το Υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, και χρησιμοποιούνται για ηλεκτροπαραγωγή, τα γεωθερμικά πεδία μέσης θερμοκρασίας παραμένουν στην πλειονότητα τους αναξιοποίητα.
Οι περιφέρειες, οι οποίες είναι επιφορτισμένες με την προκήρυξη διαγωνισμών για τα γεωθερμικά μέσης θερμοκρασίας, δεν κάνουν τις απαραίτητες κινήσεις για την εκμετάλλευση τους.

Μάλιστα, ο διευθυντής Γεωθερμίας και Θερμομεταλλικών Υδάτων του ΙΓΜΕ, κ. Γιώργος Χατζηγιάννης, απορεί με την ολιγωρία των περιφερειών, της αποκεντρωμένης διοίκησης, γενικότερα, και την αποδίδει σε έλλειψη βούλησης.

Από το 2003 οπότε και τέθηκε σε ισχύ η σχετική νομοθεσία, έχουν προκηρυχθεί μόλις τρία(!) γεωθερμικά πεδία προς εκμετάλλευση, στη Χρυσούπολη Καβάλας, την Ηράκλεια Σερρών και τη Νότια Χίο.

«Τεχνικό προσωπικό υπάρχει και το ΙΓΜΕ είναι στη διάθεση των περιφερειών, όταν ζητούν τη βοήθεια του, προσφέροντας σχέδια, τεχνογνωσία και παλιές ανάλογες προκηρύξεις»,απαντά ο κ. Χατζηγιάννης στο εάν οι περιφέρειες διαθέτουν τα απαραίτητα «εφόδια» για να προχωρήσουν σε προκηρύξεις διαγωνισμών, κατόπιν σχετικής απόφασης του ΥΠΕΚΑ για αδειοδότηση.

Όσο για το εάν υπάρχει ενδιαφέρον, στην περίπτωση της Νότιας Χίου, όπου το τελικό αποτέλεσμα του διαγωνισμού θα δημοσιευθεί σύντομα, ενδιαφέρθηκαν δυο μεγάλες ελληνικές εταιρείες, εκ των οποίων η μια θέλει να στήσει μονάδα αφαλάτωσης στο νησί. Επιπλέον, σε δυο ημερίδες που πραγματοποιήθηκαν προ ημερών σε Καβάλα και Νιγρίτα εκδηλώθηκε ενδιαφέρον από μεγάλες εταιρίες, για κατασκευή θερμοκηπίων έκτασης 200 στρεμμάτων.

Για να δώσουμε ένα παράδειγμα, η περιφέρεια έχει απολαβές περίπου 3.500 ευρώ το χρόνο από έναν μόνο παραγωγό σπιρουλίνας στη Νιγρίτα που κάνει χρήση γεωθερμικής ενέργειας. Με απλά μαθηματικά, εάν η χρήση γινόταν από περισσότερους αγρότες σε περιοχές της Βορείου Ελλάδος, οι οποίες βρίθουν γεωθερμικών πεδίων, αλλά και θερμοκηπίων τα οποία χρησιμοποιούνται κατά κόρον, λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών, το κέρδος θα ήταν διόλου ευκαταφρόνητο.

Ενδεικτικά, αξιόλογα γεωθερμικά πεδία έχουν εντοπιστεί στη Φλώρινα, την Πτολεμαΐδα, στη λεκάνη Θεσσαλονίκης, στη λεκάνη Ανθεμούντα, στη λεκάνη Μυγδονίας (πεδία Λαγκαδά, Νυμφόπετρας, Νέας Απολλωνίας-Βόλβης), στη Χερσόνησο Κασσάνδρας Χαλκιδικής και στη λεκάνη Στρυμόνα.

Τα περιθώρια ανάπτυξης

Ωστόσο, για τον κ. Χατζηγιάννη δεν θα έπρεπε να υπάρχουν μισθώματα για τη χρήση γεωθερμίας, αλλά πραγματικά κίνητρα, καθώς πρόκειται για eco friendly ενέργεια, η οποία είναι φθηνή και θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας.

Η θέση της γεωθερμικής ενέργειας στην… ελληνική πραγματικότητα είναι πολύ περιορισμένη. Μάλιστα, η επιδότηση που δίνεται είναι μόλις 0,97 λεπτά ανά κιλοβατώρα, αναλογία σχεδόν ένα προς τέσσερα σε σχέση με άλλες ΑΠΕ.

Όπως είναι προφανές, περιθώριο παρέμβασης για την προσέλκυση επενδυτών υπάρχει, τόσο με την αύξηση της τιμής της μελλοντικά παραγόμενης ενέργειας, όσο και με άλλες δράσεις, όπως επιδοτήσεις για την χορήγηση ενέργειας σε αγρότες ή και ίδρυση γεωθερμικών πάρκων. Ακόμα θα μπορούσε να γίνει και εκμετάλλευση των ώριμων δικτύων τηλεθέρμανσης με γεωθερμική ενέργεια, καθώς τα περισσότερα δίκτυα, όπου υπάρχουν στην Ελλάδα, δουλεύουν με φυσικό αέριο.

Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι τηλεθέρμανση με χρήση γεωθερμίας, γίνεται μόνο σε δυο περιοχές, στην Τραϊανούπολη για ιαματικά λουτρά και στην περιοχή της Λέσβου, με τη συνεργασία του Δήμου και της ΑΚΤΩΡ.


Πώς λειτουργεί η γεωθερμία

Τα γεωθερμικά πεδία εντοπίζονται με γεωφυσική έρευνα και επιβεβαιώνονται με γεώτρηση. Αναλυτικά, τα πεδία υψηλής θερμοκρασίας είναι από 150 βαθμούς Κελσίου και πάνω. Στα μέσης θερμοκρασίας συγκαταλέγονται όσα είναι από 80 έως 150 βαθμούς Κελσίου και στα χαμηλής όσα είναι από 80 έως και 25 βαθμών Κελσίου.

Το γεωθερμικό πεδίο είναι σαν μια υπόγεια λίμνη, ένας υπόγειος ταμιευτήρας όπου εκεί συσσωρεύεται ρευστή ύλη.

Για ένα υψηλής θερμοκρασίας γεωθερμικό πεδίο, το ρευστό αυτό θερμαίνεται από το μάγμα που βρίσκεται σε βάθος 5 έως 6 χιλιομέτρων κάτω από τον ταμιευτήρα. Στη συνέχεια, με τη διαδικασία της γεώτρησης αντλείται το ρευστό και ο ατμός που βγαίνει χρησιμοποιείται μέσω τουρμπινών για την ηλεκτροπαραγωγή.

Η υπόλοιπη ενέργεια χρησιμοποιείται για θέρμανση ή ψύξη, θερμοκήπια, ιχθυοκαλλιέργειες, ακόμα και για ιαματικά λουτρά.

Μετά τη χρήση, ό,τι απομένει, ρίχνεται ξανά στον ταμιευτήρα μέσω μιας δεύτερης γεώτρησης, για να ξαναχρησιμοποιηθεί με την ίδια διαδικασία.
Η χρήση γεωθερμικής ενέργειας στα σπίτια, για θέρμανση και ψύξη είναι σημαντικά επωφελής και γίνεται με τη χρήση μιας γεωθερμικής αντλίας. Σύμφωνα με στοιχεία περιβαλλοντικής οργάνωσης, για την ίδια ποσότητα θερμικής ενέργειας, π.χ. για 15.000 κιλοβατώρες, ένα συμβατικό σύστημα θέρμανσης έχει ετήσιο κόστος λειτουργίας 1.450- 1.500 ευρώ. Αν έχουμε καυστήρα φυσικού αερίου, το αντίστοιχο κόστος μειώνεται στα 1.000 - 1.200 ευρώ, ενώ μια αντλία γεωθερμίας εξασφαλίζει το ίδιο αποτέλεσμα με μόλις 450 - 500 ευρώ το χρόνο. Στοιχίζει δηλαδή το 30% του κόστους της θέρμανσης με πετρέλαιο και το 40% με 42% του κόστους σε φυσικό αέριο.

Για τον παραπάνω υπολογισμό, η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης είναι στα 70 λεπτά ανά λίτρο και η μέση τιμή ρεύματος στα 12 λεπτά ανά κιλοβατώρα, που σημαίνει πως επειδή σήμερα το πετρέλαιο είναι πολύ πιο ακριβό, το όφελος είναι ακόμα μεγαλύτερο.
Produced by