14
ΔΕΚ

Πώς «έσβησε» ο δημόσιος πυλώνας στις τράπεζες!


ΤΟΥ ΝΩΝΤΑ ΧΑΛΔΟΥΠΗ (nontas71@gmail.com)

*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΧΡΗΜΑ ΤΡΙΤΗ

Οι συντονισμένες πιέσεις των τραπεζιτών στην κυβέρνηση, με «μοχλό» την τρόικα, οδήγησαν, σύμφωνα με τις πληροφορίες του «Χ.Τ.», στην… αρχειοθέτηση των κυβερνητικών διακηρύξεων για δημιουργία ισχυρού δημόσιου πυλώνα στο τραπεζικό σύστημα. Παράλληλα, η κυβέρνηση αποδέχθηκε πλήρη ανατροπή των εργασιακών σχέσεων στο τραπεζικό σύστημα, «ανάβοντας πράσινο» στους τραπεζίτες για «τσεκούρωμα» αποδοχών των τραπεζοϋπαλλήλων και δραστική επιδείνωση των εργασιακών σχέσεων στις τράπεζες.

Το κείμενο του αναθεωρημένου μνημονίου που δόθηκε στη δημοσιότητα σε ανεπίσημη μετάφραση από το υπουργείο Οικονομικών ενσωματώνει όλα τα στοιχεία της ατζέντας των τραπεζιτών για το τραπεζικό σύστημα, ανατρέποντας πλήρως την επίσημη ως τώρα κυβερνητική πολιτική για δημιουργία μιας ισχυρής δημόσιας τράπεζας, μέσα από συγχώνευση της ΑΤΕ με το τραπεζικό σκέλος του Ταμείου Παρακαταθηκών και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι ισχυροί της Ένωσης Τραπεζών, με την υποστήριξη της Τράπεζας της Ελλάδος, κατέληξαν σε πλήρη συμφωνία με την τρόικα για ακόμη μεγαλύτερη συρρίκνωση της παρουσίας του Δημοσίου στο τραπεζικό σύστημα και η κυβέρνηση δέχθηκε έντονες πιέσεις από την τρόικα να δεσμευθεί άμεσα για την εγκατάλειψη του σχεδίου για δημόσιο πυλώνα. Κοινή συνιστώσα των θέσεων των τραπεζιτών, παρά τους επιμέρους ανταγωνισμούς που αναπτύσσονται, ήταν ότι η κρίση δεν θα έπρεπε να αποτελέσει την αφορμή για δημιουργία ενός ισχυρού τραπεζικού συγκροτήματος από το Δημόσιο , που θα μπορούσε να ανατρέψει τις ολιγοπωλιακές συνθήκες ανταγωνισμού στο τραπεζικό σύστημα και να αποσπάσει μερίδια από τις ιδιωτικές τράπεζες, ακριβώς στη χρονική περίοδο της μεγαλύτερης αδυναμίας τους.

Επιπλέον, αν είχε ακολουθηθεί το «μοντέλο Πανταλάκη» για συγχώνευση της ΑΤΕ με το Τ.Τ. και το τραπεζικό τμήμα του ΤΠΔ, οι ιδιωτικές τράπεζες της χώρας θα έχαναν οριστικά τη δυνατότητα να διεκδικήσουν σε διαγωνισμό το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, που είναι κοινό μυστικό από χρόνια (και πολύ περισσότερο στις σημερινές συνθήκες κρίσης), ότι αποτελεί τον ελκυστικότερο στόχο εξαγοράς από ιδιωτικές τράπεζες.

Από το κείμενο του αναθεωρημένου μνημονίου προκύπτει σαφώς ότι η κυβερνητική πολιτική εναρμονίζεται πλέον απόλυτα με τις επιδιώξεις των τραπεζιτών, καθώς:

-Η ΑΤΕ όχι μόνο προδιαγράφεται ότι θα ακολουθήσει «μοναχική» πορεία, αλλά τίθεται σε τροχιά συρρίκνωσης πέρα και από τους αρχικούς στόχους του προγράμματος αναδιάρθρωσης που επεξεργάσθηκε ο κ. Θ. Πανταλάκης. Όπως αναφέρεται στο νέο μνημόνιο , η ΑΤΕ θα γίνει η μοναδική τράπεζα που ως το τέλος Ιανουαρίου θα υποβληθεί σε πλήρη έλεγχο του χαρτοφυλακίου των δανείων της από ορκωτούς ελεγκτές. Με τον τρόπο αυτό αναμένεται ότι θα ανακαλυφθούν «τρύπες» που θα επιβάλλουν ακόμη πιο δραστική συρρίκνωση του ενεργητικού της τράπεζας, ώστε να εμφανίσει καλύτερους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας, χωρίς να χρειασθεί μεγάλη αύξηση του προγραμματισμένου ποσού της αύξησης κεφαλαίου.

-Μέσα από αυτή τη διαδικασία, η ΑΤΕ υποβάλλεται στο πιο «σκληρό» πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, παρότι είναι κοινό μυστικό ότι οι ορκωτοί ελεγκτές θα ανακάλυπταν ενδιαφέροντα στοιχεία από αντίστοιχους ελέγχους και σε άλλες τράπεζες, και περιορίζεται για πολύ καιρό σε ουραγό του τραπεζικού ανταγωνισμού. Αντίθετα, αν ενισχυόταν κεφαλαιακά και σε επίπεδο ρευστότητας, με μια συγχώνευση με το Τ.Τ. και το ΤΠΔ, το νέο ενιαίο σχήμα θα είχε τις προδιαγραφές να μπει από την πρώτη μέρα δυναμικά στην αγορά, να συμβάλλει στην αντιμετώπιση της πιστωτικής ασφυξίας και να κερδίσει μερίδια αγοράς.

-Η διαδικασία ενίσχυσης της ΑΤΕ, την οποία επέλεξε η κυβέρνηση, όπως φαίνεται από το αναθεωρημένο μνημόνιο, δημιουργεί μια πολύ σοβαρή παράπλευρη απώλεια: το Ταμείο Παρακαταθηκών θα υποχρεωθεί από τα πλεονάσματα των αποθεματικών του να χρηματοδοτήσει την αύξηση κεφαλαίου της ΑΤΕ, χάνοντας «πυρομαχικά» για νέες χορηγήσεις δανείων. Ο συνδυασμός αυτής της «αφαίμαξης», με τη διαίρεση του ΤΠΔ σε δύο οργανισμούς (έναν αμιγώς τραπεζικό και ένα δημόσιο φορέα για τις παρακαταθήκες) εκτιμάται ότι θα θέσει και το ΤΠΔ στο περιθώριο του τραπεζικού ανταγωνισμού, με τρόπο πολύ «βολικό» για τις ιδιωτικές τράπεζες.

-Για το Τ.Τ. και την Τράπεζα Αττικής, το νέο μνημόνιο προδιαγράφει την έναρξη διαδικασιών ιδιωτικοποίησης, όταν θα το επιτρέψουν οι συνθήκες στην αγορά και, προφανώς, όταν θα είναι σε θέση ιδιωτικές τράπεζες να εκδηλώσουν ενδιαφέρον. Με τα σημερινά δεδομένα, μόνο η Εθνική έχει τη δυνατότητα εξαγοράς του Τ.Τ., αφού δρομολόγησε τη διαδικασία επιστροφής της κεφαλαιακής ενίσχυσης στο Δημόσιο, αλλά η βούληση της τρόικας και των τραπεζιτών δεν φαίνεται πως είναι ιδιαίτερα «φιλική» στο σενάριο συγχώνευσης Εθνικής-Τ.Τ., που θα ενίσχυε το δημόσιο έλεγχο στο νέο σχήμα και θα δημιουργούσε μια τράπεζα πολύ μεγαλύτερη και ισχυρότερη από κάθε ανταγωνιστικό σχήμα.

Νέα τάξη πραγμάτων στα εργασιακά

Με αρκετή σαφήνεια στο νέο μνημόνιο αποτυπώνεται η δέσμευση των αρχών «να παρέχουν στις τράπεζες την απαραίτητη ευελιξία για τις αναγκαίες μειώσεις στο κόστος τους», με μέτρα δραστικής συμπίεσης εισοδημάτων και δικαιωμάτων των τραπεζοϋπαλλήλων. Αυτό είναι ένα ακόμη σημαντικό «δώρο» στους τραπεζίτες, που αναζητούσαν τρόπους για μεγάλη μείωση του εργασιακού κόστους, χωρίς να προχωρήσουν σε μαζικές (και «ακριβές») απολύσεις.

Ειδικότερα, με το νέο μνημόνιο ανοίγει μόνο ο δρόμος για οριστικό τέλος των κλαδικών συμβάσεων στον τραπεζικό χώρο, με τρόπο που επιτρέπει στις μεγαλύτερες τράπεζες να παρακάμψουν εντελώς την ΟΤΟΕ και να διαπραγματευθούν συμβάσεις με τα ασθενέστερα επιχειρησιακά σωματεία. Η αντίστροφη μέτρηση για επιχειρησιακές συμβάσεις που θα φέρουν μεγάλες μειώσεις αποδοχών και «ευέλικτες» εργασιακές σχέσεις αρχίζει σήμερα, με την έγκριση των σχετικών διατάξεων του πολυνομοσχεδίου του υπουργείου Οικονομικών από την Βουλή.

Επιπλέον, όμως, με το νέο μνημόνιο η κυβέρνηση δεσμεύεται να πάρει στο προσεχές μέλλον και άλλα μέτρα, που οδηγούν αποδοχές και δικαιώματα στις τράπεζες στο χαμηλότερο κοινό παρονομαστή. Για παράδειγμα, η κυβέρνηση δεσμεύθηκε με νόμο να καταργήσει όλα τα ειδικά «προνόμια» των τραπεζοϋπαλλήλων που απασχολούνται σε τράπεζες ελεγχόμενες από το Δημόσιο, επιβάλλοντας το ίδιο εργασιακό καθεστώς που επικρατεί στις ιδιωτικές τράπεζες σε όλο το σύστημα. Με τον τρόπο αυτό θα διευκολυνθεί η επιτάχυνση της «κούρσας προς τα κάτω» για αμοιβές και δικαιώματα, ενώ θα αποδυναμωθεί ακόμη περισσότερο η ΟΤΟΕ, που ως γνωστόν στηριζόταν τα τελευταία χρόνια σε μεγάλο βαθμό στη δύναμη των σωματείων των υπό δημόσιο έλεγχο τραπεζών.

Ακόμη και οι θεωρούμενοι ως «προνομιούχοι των προνομιούχων» υπάλληλοι του τραπεζικού συστήματος, οι απασχολούμενοι στην Τράπεζα της Ελλάδος, θα πρέπει, σύμφωνα με το νέο μνημόνιο, να δουν τα μισθολογικά και εργασιακά τους δικαιώματα να «ψαλιδίζονται», σύμφωνα με τα ισχύοντα στον ιδιωτικό τραπεζικό τομέα. Επιπλέον, η ΤτΕ ανέλαβε τη δέσμευση να περικόψει και τις ασφαλιστικές παροχές στους υπαλλήλους της, για να εναρμονισθούν με τα ισχύοντα για τους ασφαλισμένους στο ΙΚΑ . Όλα αυτά ίσως να είναι και να φαίνονται δίκαια στους αγωνιούντες για το μέλλον τους υπαλλήλους του ιδιωτικού τομέα. Όμως, έμπειροι συνδικαλιστές προειδοποιούν, ότι αν ακόμη και στις τράπεζες επικρατήσει τέτοια ισοπέδωση αμοιβών και δικαιωμάτων, εύκολα μπορεί κανείς να αντιληφθεί τι έπεται για τους λιγότερο «προνομιούχους» υπαλλήλους του ιδιωτικού τομέα.
Produced by