16
ΝΟΕ

Ο μυστικός φάκελος της ΕΚΤ για την Ελλάδα


Η τελευταία πράξη ενός δράματος που συνδέεται άμεσα με την πορεία της Ελλάδας στο χείλος της χρεοκοπίας γράφθηκε χθες από την Eurostat, η οποία πρόσθεσε 2,3% του ΑΕΠ στο χρέος (5,53 δισ. ευρώ), μετρώντας πλέον όλα τα εκτός αγοράς swaps που χρησιμοποίησαν οι ελληνικές κυβερνήσεις την περίοδο 2001-2007 για να εξωραΐσουν τα δημοσιονομικά στοιχεία.

ΤΟΥ ΝΩΝΤΑ ΧΑΛΔΟΥΠΗ
(nontas71@gmail.com)

*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΧΡΗΜΑ ΤΡΙΤΗ


Σε δύο αρχεία που η ΕΚΤ επιμένει να κρατά μυστικά «για να μην προκληθεί αναστάτωση στις αγορές» κρύβονται, σύμφωνα με στελέχη της τραπεζικής αγοράς, σημαντικές πτυχές των γεγονότων, που οδήγησαν τη χώρα στο χείλος της χρεοκοπίας.

«Οι πληροφορίες που περιέχουν τα δύο έγγραφα θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στην αποτελεσματική εφαρμογή της οικονομικής πολιτικής», ήταν η απάντηση του Ζαν Κλωντ Τρισέ σε αίτημα του διεθνούς πρακτορείου “Bloomberg” για δημοσιοποίηση των «καυτών» εγγράφων.

Σύμφωνα με το “Bloomberg”, που πρώτο αποκάλυψε την ύπαρξη των δύο μελετών, οι οποίες εκπονήθηκαν από στελέχη της ΕΚΤ με εντολή της εξαμελούς Εκτελεστικής Επιτροπής της τράπεζας, η πρώτη έκθεση έχει τον τίτλο: «Η επίπτωση των εκτός αγοράς swaps στο κυβερνητικό χρέος και έλλειμμα – Η περίπτωση της Ελλάδας».

Η δεύτερη, που πιθανότατα αποκαλύπτει αδυναμίες των ίδιων των διαδικασιών της ΕΚΤ, εξετάζει την περίπτωση της “Titlos Plc”, μιας εταιρείας ειδικού σκοπού, μέσω της οποίας η Εθνική Τράπεζα, επί ημερών του κ. Τάκη Αράπογλου, με την καθοδήγηση της Goldman Sachs, αξιοποίησε καταχρηστικά τους μηχανισμούς χρηματοδότησης της ΕΚΤ, για να καλύψει δανειακές ανάγκες της ελληνικής κυβέρνησης.

Από τις δύο εκθέσεις της ΕΚΤ, όπως αναφέρουν τραπεζικά στελέχη που έχουν παρακολουθήσει τη σκοτεινή υπόθεση των συγκεκριμένων «διευκολύνσεων» στην ελληνική κυβέρνηση, η οποία προκάλεσε ακόμη και την ανοικτή εκδήλωση οργής της Άνγκελα Μέρκελ στις αρχές του χρόνου, πιθανότατα αποκαλύπτεται η τεράστια σημασία που είχαν ορισμένες χρηματοοικονομικές «αλχημείες» στην πορεία της χώρας προς το χείλος της χρεοκοπίας, πριν διασωθεί με το διεθνές δάνειο των 110 δισ. ευρώ.

Εξετάζοντας αυτές τις μεθοδεύσεις συγκάλυψης ελλειμμάτων και κατάχρησης των χρηματοδοτικών της εργαλείων, η ΕΚΤ, όπως έχει αποκαλύψει το “Bloomberg”, ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (και το αίτημα έγινε δεκτό) να μην συνυπολογίζονται τα οφέλη που μπορεί να έχουν κυβερνήσεις, από σύνθετες πράξεις swaps με τραπεζικούς οίκους.

Επιπλέον, η ΕΚΤ «έσφιξε τα λουριά» σε ό,τι αφορά τα χρεόγραφα που κάνει δεκτά για αναχρηματοδότηση, ώστε να μην χρησιμοποιηθούν ξανά ιδιόμορφα προϊόντα τιτλοποιήσεων που βασίζονται σε swaps χρέους για να αντλούν ρευστότητα οι εμπορικές τράπεζες.

Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, η «βολική» λύση που βρέθηκε τον Δεκέμβριο του 2008 για να «κρυφτεί» μέρος του ελληνικού ελλείμματος δημιούργησε τελικά τόσα προβλήματα, που ουσιαστικά έθεσε τη χώρα σε τροχιά βέβαιης χρεοκοπίας, αν δεν διασωζόταν με το διεθνές δάνειο των 110 δισ. ευρώ.

Αν η Εθνική και το Δημόσιο δεν είχαν το βάρος των «τοξικών» χρεογράφων της “Titlos Plc” την άνοιξη του 2010, κρίση με τα spreads θα ήταν ηπιότερη και η δυνατότητα της κυβέρνησης να αποφύγει το επώδυνο μνημόνιο πολύ μεγαλύτερη…

Τί έχει συμβεί, όμως, με την “Titlos Plc”, την Εθνική Τράπεζα, την Goldman Sachs και την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών, επί υπουργίας Γ. Αλογοσκούφη, το οποίο κρίνεται τόσο σοβαρό από την ΕΚΤ, ώστε να δικαιολογείται και η πρωτοφανής μυστικοπάθεια;

Όπως τονίζουν τραπεζικά στελέχη, πρόκειται για μια υπόθεση που κατατάσσει την Ελλάδα στη (θλιβερή) πρωτοπορία των λογιστικών και χρηματοοικονομικών αλχημειών και δημιουργεί τεράστιες αμφιβολίες για τη σοβαρότητα των οικονομικών θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κυρίως δηλαδή της ΕΚΤ και της Κομισιόν , «κάτω από τη μύτη» των οποίων έλαβαν χώρα οι ελληνικές αλχημείες, με την καθοδήγηση της ειδικής σε τέτοιες πρακτικές, αμερικανικής επενδυτικής τράπεζας Goldman Sachs.

Ορισμένοι γνώστες της υπόθεσης τονίζουν, μάλιστα, ότι ίσως η Ελλάδα να είχε αποφύγει την ξέφρενη πορεία προς τη χρεοκοπία, αν δεν είχαν μετατραπεί σε «μπούμερανγκ» αυτές οι πρακτικές.



Ελληνική πρωτοπορία σε… αλχημείες

Ειδικότερα, η υπόθεση αυτή εξελίχθηκε ως εξής:

- Όλα άρχισαν το 2001, όταν η Ελλάδα προχώρησε σε ανταλλαγή χρέους σε ξένο νόμισμα (γιεν) με ίσης αξίας χρέος σε ευρώ, σε πλασματικά ευνοϊκές ισοτιμίες, με αντισυμβαλλόμενο την Goldman Sachs. Από αυτή την ανταλλαγή χρέους, συνολικού ύψους 10 δισ. ευρώ, η Ελλάδα κέρδισε ένα σημαντικό ποσό, χάρη στην ευνοϊκή ισοτιμία υπολογισμού που χρησιμοποιήθηκε για το swap και αυτό το ποσό αξιοποιήθηκε για να παραμείνει σε πτωτική τροχιά το χρέος, λίγο πριν ενταχθεί η χώρα στην Ευρωζώνη . Όμως, από τη συναλλαγή αυτή προέκυψαν όχι μόνο εξαιρετικά υψηλές προμήθειες της Goldman, αλλά και τεράστιες και αυξανόμενες στο μέλλον πληρωμές τόκων από την ελληνική κυβέρνηση.

- Το 2005, ένα σημαντικό μέρος των υποχρεώσεων που δημιούργησε αυτό το swap για την ελληνική κυβέρνηση (5,1 δισ. ευρώ) μεταβιβάσθηκαν από την Goldman Sachs στην Εθνική Τράπεζα. Τον Δεκέμβριο του 2008, ενώ είχε ξεσπάσει η κρίση με την κατάρρευση της Lehman, η τότε κυβέρνηση ήταν υποχρεωμένη να προχωρήσει σε μεγάλου ύψους (που παραμένει άγνωστο) πληρωμή έναντι των παλιών αυτών swaps προς την Εθνική Τράπεζα. Για να αποφευχθεί αυτή η πληρωμή και να εμφανισθεί τεχνητά χαμηλότερο το έλλειμμα, η Εθνική, με την καθοδήγηση της Goldman, μετέτρεψε τις παλαιές υποχρεώσεις σε ένα νέο σύνθετο προϊόν, που εκδόθηκε από την εταιρεία “Titlos Plc”. Ουσιαστικά, δηλαδή, από τις απαιτήσεις έναντι του αρχικού swap δημιουργήθηκε νέο χρεόγραφο, που έμεινε στο χαρτοφυλάκιο της Εθνικής, η οποία με τη σειρά της το αξιοποίησε ως κάλυμμα δανεισμού από την ΕΚΤ. Έτσι, επιτεύχθηκε ένα από τα πιο «δημιουργικά» τεχνάσματα διαχείρισης δημοσίου χρέους στην ιστορία της Ευρωζώνης, που επέτρεψε στην κυβέρνηση να αποφύγει μια σημαντική πληρωμή τοκοχρεολυσίων, εξασφαλίζοντας μέσω της Εθνικής κάλυψη των χρηματοδοτικών της αναγκών από την ΕΚΤ!

- Η ΕΚΤ άρχισε να εξετάζει την περίεργη συναλλαγή από τον Απρίλιο του 2009. Αργότερα, άγνωστο πότε ακριβώς, έκρινε ότι δεν ήταν αποδεκτοί αυτοί οι τίτλοι ως κάλυμμα για δανεισμό και ζήτησε από την Εθνική να της επιστραφεί η ρευστότητα, ή να προσφέρει άλλα, αποδεκτά καλύμματα για δανεισμό, γεγονός που δημιούργησε σημαντική πίεση στη ρευστότητα της κορυφαίας ελληνικής τράπεζας, με σοβαρές παρενέργειες στην ελληνική χρηματαγορά. Σημειώνεται, ότι οι τίτλοι της “Titlos Plc”, που εκδόθηκαν για να «μαγειρευτεί» το έλλειμμα, βασίζονταν στην εγγύηση του Δημοσίου. Σύμφωνα με τους όρους της τιτλοποίησης, αν η πιστοληπτική αξιολόγηση του Δημοσίου έπεφτε κάτω από την κατηγορία «Α» της Moody’s, η συναλλαγή μπορούσε να αναστραφεί και το Δημόσιο θα ήταν υποχρεωμένο ουσιαστικά να επιστρέψει 5,4 δισ. ευρώ.

Αυτή η υποβάθμιση ήλθε τελικά τον Απρίλιο του 2010, αλλά η Εθνική φυσικά δεν ζήτησε πίσω τα χρήματα από το Δημόσιο, που ήδη τότε βρισκόταν σε αδυναμία εξυπηρέτησης των προγραμματισμένων λήξεων ομολόγων. Σήμερα, όπως προκύπτει από το τελευταίο ενημερωτικό δελτίο της Εθνικής, τα χρεόγραφα της ”Titlos Plc” δεν είναι πλέον κατατεθειμένα στην ΕΚΤ ως κάλυμμα δανεισμού, καθώς καταγράφονται ως κανονική δανειακή σύμβαση της τάξεως των 5 δισ. ευρώ.

Produced by