21
ΔΕΚ

Ανοχύρωτη η Ελλάδα στη θύελλα του 2011!


ΤOY NΩΝΤΑ ΧΑΛΔΟΥΠΗ (nontas71@gmail.com)

*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΧΡΗΜΑ ΤΡΙΤΗ

Θύελλα στις αγορές ομολόγων των ασθενέστερων αγορών της περιφέρειας της Ευρωζώνης το 2011 και συνεχείς πιέσεις στο ευρώ φέρνει η επίμονη άρνηση της Γερμανίας σε μόνιμες λύσεις για την κρίση χρέους, που σωρεύει τεράστια κέρδη στην εξαγωγική βιομηχανία της ισχυρότερης οικονομίας της Ευρώπης, σε βάρος των πιο αδύναμων οικονομιών, οι οποίες αφήνονται στο έλεος των αγορών.

Στο νέο σκηνικό που διαμορφώνεται, η Ελλάδα παραμένει ο ασθενέστερος των… αδύναμων κρίκων, με τους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης να ετοιμάζουν νέες υποβαθμίσεις, το Δ.Ν.Τ. να διατυπώνει ζοφερές προβλέψεις για το χρέος και την επιμήκυνση του δανείου των 110 δισ. ευρώ να μοιάζει περισσότερο με «μπάλωμα», παρά με μόνιμη λύση του ελληνικού προβλήματος.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Χ.Τ.», το α’ τρίμηνο του 2010 θα βρει την Ελλάδα υποβαθμισμένη εκ νέου από τους οίκους αξιολόγησης και σε ακόμη μεγαλύτερη απόσταση από το στόχο της επιστροφής στις αγορές:

 Η S&P, ένας από τους δύο οίκους που αξιολογούν το ελληνικό χρέος στην κατηγορία «junk» («σκουπίδια»), αναμένεται να υποβαθμίσει την Ελλάδα μία βαθμίδα χαμηλότερα μέσα στο α’ τρίμηνο του 2011, επικαλούμενη τους κινδύνους που απορρέουν για τους επενδυτές από τη νέα αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, στην οποία περιλαμβάνεται πλέον και η διαδικασία ελεγχόμενων χρεοκοπιών.

 Στην ίδια κατεύθυνση (υποβάθμιση μιας βαθμίδας) θα κινηθεί και η Moody’s, που αναμένεται ότι θα εστιάσει στις δυσκολίες εφαρμογής του τριετούς σταθεροποιητικού προγράμματος και στους κινδύνους για τη βιώσιμη μακροπρόθεσμη εξυπηρέτηση του ελληνικού χρέους. Με παραπλήσια ανάλυση και επιχειρηματολογία, αναμένεται ότι και η Fitch, ο μόνος οίκος που κρατά την ελληνική βαθμολογία πάνω από το «junk», θα υποβαθμίσει την Ελλάδα τουλάχιστον κατά μία βαθμίδα.

Απαισιόδοξο και το Δ.Ν.Τ.

Ακόμη και στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο πρυτανεύουν πλέον ζοφερές εκτιμήσεις για την προσπάθεια της χώρας να εισέλθει σε ένα ενάρετο κύκλο ομαλής εξυπηρέτησης του χρέους μακροπρόθεσμα. Το Ταμείο, όπως φαίνεται από το κείμενο 135 σελίδων για τη δεύτερη αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας, κρατά αποστάσεις από τη θεωρία της κυβέρνησης, ότι η επιμήκυνση του δανείου των 110 δισ. ευρώ θα είναι αρκετή για να λυθεί το ελληνικό πρόβλημα.

Είναι χαρακτηριστικό, ότι το Δ.Ν.Τ. αποδίδει την πρωτοβουλία για την έναρξη των συζητήσεων για επιμήκυνση στην ελληνική κυβέρνηση και αναπαράγει -χωρίς να την υιοθετεί…- την επιχειρηματολογία του υπουργείου Οικονομικών, σημειώνοντας ότι οι αρχές της χώρας μας εκτιμούν, ότι με τον τρόπο αυτό θα ελαφρυνθούν οι πληρωμές χρεολυσίων την περίοδο 2014-2015 και θα διευκολυνθεί η επιστροφή της χώρας στις αγορές.

Όμως, πουθενά στο κείμενο του Ταμείου δεν διατυπώνεται δική του πρόβλεψη για τα αναμενόμενα οφέλη από την επιμήκυνση. Άλλωστε, στο Ταμείο γνωρίζουν καλά, ότι η παράταση αφαιρεί ένα τεράστιο βάρος για μια διετία, ενώ μακροπρόθεσμα θα επιβαρύνει την οικονομία με μεγάλα ποσά πρόσθετων τόκων, τόσο εξαιτίας της αναμενόμενης αύξησης του μέσου επιτοκίου δανεισμού κατά 1%, αλλά κυρίως εξαιτίας των επιβαρύνσεων των τόκων, που θα προκληθούν από την παράταση του χρόνου εξόφλησης.

Σε ανάλυση διατηρησιμότητας-βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους, που φιλοξενείται στο τελευταίο κεφάλαιο της έκθεσης του Δ.Ν.Τ., λαμβάνεται υπόψη η τελευταία αναθεώρηση των στοιχείων της Eurostat, που ανέβασε στο 127% του ΑΕΠ το χρέος του 2009 (έτος βάσης για το τριετές πρόγραμμα) και η εξ αυτής προκαλούμενη αύξηση του κόστους χρηματοδότησης της Ελλάδας από τις αγορές (δεν λαμβάνεται υπόψη η επίδραση της επιμήκυνσης του δανείου των 110 δισ. ευρώ).

Με βάση τα νέα δεδομένα, το Ταμείο εκτιμά ότι το χρέος (σύμφωνα με το βασικό σενάριο) θα ξεπεράσει από το 2011 το 150% του ΑΕΠ, θα φθάσει στο 158% το 2012 και το 2013 και θα αρχίσει περαιτέρω να αποκλιμακώνεται με βραδείς ρυθμούς. Όλοι οι κίνδυνοι που μπορεί να εμφανισθούν στο μέλλον (χαμηλότερη ανάπτυξη, αποπληθωρισμός, υψηλότερα κόστη δανεισμού) θα είναι αρκετοί ο καθένας από μόνος του να διογκώσουν από 15% έως 40% μονάδες του ΑΕΠ το ελληνικό χρέος του 2014, δηλαδή στον πρώτο χρόνο μετά τη λήξη του τριετούς προγράμματος (βλ. πίνακα).

Το Ταμείο εμφανίζεται ιδιαίτερα απαισιόδοξο για την επιστροφή της Ελλάδας στις αγορές, εκτιμώντας ότι η χώρα θα μπορεί να δανεισθεί με ανεκτό κόστος (spread 300 μονάδων σε σχέση με τα γερμανικά ομόλογα) μετά από την παρέλευση 13 τριμήνων (!), δηλαδή στις αρχές του 2014. Καταρρίπτεται, έτσι, από το ίδιο το Δ.Ν.Τ. ο κυρίαρχος μύθος του μνημονίου, ότι δηλαδή από το 2012 το αργότερο η Ελλάδα θα μπορεί να προσφεύγει στις αγορές για δανεισμό με επιτόκια που δεν θα οδηγούν από μόνα τους τη χώρα στη χρεοκοπία.

Η επερχόμενη θύελλα…

Με αυτές τις αδυναμίες προφανείς σε όλους τους παράγοντες των αγορών, η Ελλάδα ετοιμάζεται να υποδεχθεί το 2011, έτος όπου αναμένεται ότι θα φθάσει σε νέα άκρα η αναταραχή στις αγορές, με συνεχή διεύρυνση των spread των ασθενέστερων οικονομιών και ακόμη μεγαλύτερη πίεση στην ισοτιμία του ευρώ.

Σε δημοσκόπηση της Barclay’s σε δείγμα 2000 θεσμικών επενδυτών, ένας στους τρεις ερωτηθέντες θεωρεί πιθανή την πρώτη χρεοκοπία χώρας της ευρωζώνης το 2011 και περισσότεροι από έναν στους δύο λένε ότι θα σορτάρουν όχι μόνο ομόλογα της περιφέρειας, αλλά και της Ιταλίας. «Παίκτες» της αγοράς ομολόγων που μίλησαν στο “Bloomberg” δεν αποκλείουν ακόμη και την αμφισβήτηση του τριπλού Α της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Γαλλίας, σε μια εξέλιξη που θα έφερνε πραγματικό σεισμό στην ευρωζώνη . Κορυφαίο στέλεχος της PIMCO, κορυφαίου στον κόσμο θεσμικού χαρτοφυλακίου σταθερού εισοδήματος, τόνιζε χθες ότι η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία δεν θα σταθούν στα πόδια τους αν δεν εξέλθουν από την ευρωζώνη, για να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη των οικονομιών τους, ώστε να ανταποκριθούν στις πιέσεις του χρέους. Η Fitch υπολογίζει ότι κράτη και τράπεζες της ευρωζώνης θα χρειασθεί να αντλήσουν ποσό-ρεκόρ από τις αγορές το 2011, που θα φθάσει στο 18% του ΑΕΠ της ευρωζώνης!

Στο «παιχνίδι» που από καιρό έχει στηθεί στην αγορά, οι «παίκτες»-επενδυτές και οι οίκοι αξιολόγησης πιέζουν συνεχώς για μια μόνιμη και συνεκτική λύση του προβλήματος της κρίσης χρέους στην ευρωζώνη, δηλαδή για κάποια μορφή «γερμανικής εγγύησης» σε όλα τα ομόλογα (καλύτερη εκδοχή αυτής της λύσης θα ήταν, βέβαια, η έκδοση ευρωομολόγων). Η Γερμανία, από την πλευρά της, προσπαθεί να ελαχιστοποιεί το δικό της κόστος διάσωσης της ευρωζώνης και με πολύ αργούς ρυθμούς μετατοπίζεται σε λύσεις στήριξης των αδύναμων οικονομιών, αφήνοντας μονίμως την Ευρωζώνη να βρίσκεται ένα ή και περισσότερα βήματα πίσω από αυτό που ζητούν οι αγορές.

Μέσα στο 2011, αυτή η αναμέτρηση Γερμανίας-αγορών θα φθάσει σε νέα κορύφωση, αλλά η Μέρκελ δεν αναμένεται να υποχωρήσει με γρήγορους ρυθμούς, για να διευθετηθεί η κρίση. Άλλωστε, όσο πιέζονται τα κόστη δανεισμού των πιο αδύναμων χωρών, η Γερμανία μπορεί να δανείζεται με μεγαλύτερη ευκολία, ως χώρα-καταφύγιο των επενδυτών, ενώ όσο συνεχίζονται οι πιέσεις στην ισοτιμία του ευρώ, τόσο οι Γερμανοί εξαγωγείς αποθησαυρίζουν τεράστια κέρδη από τις πωλήσεις τους στις αγορές του εξωτερικού, ώριμες και αναπτυσσόμενες (Κίνα, Ινδία, Ρωσία, Βραζιλία κ.ά.)...
Produced by