28
ΔΕΚ

Όλο το σχέδιο για αναδιάρθρωση χρέους!


ΤΟΥ ΝΩΝΤΑ ΧΑΛΔΟΥΠΗ
(nontas71@gmail.com)

*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΧΡΗΜΑ ΤΡΙΤΗ

Σχέδιο αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους, με επιμήκυνση διάρκειας και «κούρεμα» κουπονιών για τους ιδιώτες πιστωτές της χώρας, αλλά χωρίς «κούρεμα» ονομαστικής αξίας του χρέους, προτείνει η κυβέρνηση στην Κομισιόν και την ΕΚΤ , την ώρα που οι οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης, με πρώτη την Moody’s, θέτουν για πρώτη φορά ευθέως το θέμα της ανάγκης λήψης νέου δανείου από την Ελλάδα από το μόνιμο Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, καθώς αμφισβητούν τη δυνατότητα της χώρας να επανέλθει στις αγορές.

Οι πληροφορίες για τη συζητούμενη στο παρασκήνιο αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, που ήλθαν στην επιφάνεια της δημοσιότητας πριν από τα Χριστούγεννα (με δημοσίευμα της εφημερίδας «Τα Νέα») έχουν προκαλέσει νέα πίεση στο spread και το κόστος ασφάλισης των ελληνικών ομολόγων (το spread ξεπερνά πλέον τις 920 μονάδες βάσης στα 10ετή ομόλογα και τις 1000 μονάδες στα 5ετή συμβόλαια CDS).

Όπως τονίζει στο «Χ.Τ.» στέλεχος μεγάλης ευρωπαϊκής τράπεζας στην Αθήνα, οι αγορές δεν υποδέχονται κατ’ ανάγκη αρνητικά τη συζήτηση για αναδιάρθρωση χρέους, στο βαθμό που μπορεί να προκύψει ένα πιο βιώσιμο σχέδιο διαχείρισης του ελληνικού χρέους. Όμως, αφορμή για κερδοσκοπία εις βάρος των ελληνικών ομολόγων δίνουν οι φόβοι, ότι η συζήτηση μπορεί να ξεφύγει από ένα σενάριο «ήπιας» αναδιάρθρωσης και να καταλήξει σε προτάσεις για «κούρεμα» ονομαστικής αξίας του χρέους, εάν κριθεί ότι οι «ήπιες» λύσεις δεν είναι επαρκείς για την αντιμετώπιση του ελληνικού προβλήματος.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Χ.Τ.», ο κ. Λουκάς Παπαδήμος, που έχει αναλάβει ως κορυφαίος οικονομικός σύμβουλος του Πρωθυπουργού την ευθύνη της παρασκηνιακής διαβούλευσης για το σχέδιο αναδιάρθρωσης του χρέους, κινείται με βάση την κοινή γραμμή της ΕΚΤ, της Τράπεζας της Ελλάδος και των μεγάλων εμπορικών τραπεζών της Ελλάδας, που αρνούνται κάθε συζήτηση των γερμανικών ιδεών για «κούρεμα» απαιτήσεων πιστωτών του ιδιωτικού τομέα και προκρίνουν «ήπια» λύση αναδιάρθρωσης, που θα περιλαμβάνει:

 Την ανταλλαγή (swap) το 2013 όλων των τίτλων του Δημοσίου (βραχυχρόνιων και μακροχρόνιων) που θα βρίσκονται στα χέρια ιδιωτών πιστωτών, με νέα ομόλογα, πιθανότατα 10ετούς διάρκειας.

 Οι νέοι τίτλοι προτείνεται να έχουν χαμηλό κουπόνι, συμβατό με τις δυνατότητες της χώρας να εξυπηρετήσει ένα υπέρογκο δημόσιο χρέος τα επόμενα χρόνια. Η ετήσια απόδοση των νέων ομολόγων εκτιμάται ότι δεν θα πρέπει να ξεπερνά το 4-5%.

Δραματική μείωση διάρκειας του χρέους

Αυτό το σχέδιο απαντά, όπως τονίζουν στο «Χ.Τ.» τραπεζικά στελέχη, σε ένα βασικό πρόβλημα διαχείρισης του χρέους, που δημιουργήθηκε από το 2009 και εντάθηκε μετά τον αποκλεισμό της χώρας από τις αγορές και την ισχύ του μνημονίου, μέσω του οποίου η χρηματοδότηση της Ελλάδας περιορίσθηκε σε δύο πηγές: το διεθνές δάνειο των 110 δισ. ευρώ, πενταετούς συνολικής διάρκειας, και τις εκδόσεις εντόκων γραμματίων μικρής διάρκειας (κάτω και από 12 μήνες), που τοποθετούνται κατά το μεγαλύτερο μέρος τους σε εγχώριες τράπεζες.

Ήδη από το 2009, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, καταγράφεται δραματική μείωση της μέσης διάρκειας του ελληνικού χρέους: ενώ το 2007 η μέση διάρκεια ξεπερνούσε τα 13 χρόνια, το 2009 έπεσε στα 5,66 και τον Σεπτέμβριο του 2010 είχε μειωθεί ακόμη περισσότερο, στα 4,18 χρόνια. Χωρίς επιμήκυνση του χρέους προς τους επίσημους και τους ιδιώτες πιστωτές, το 2013 η Ελλάδα θα βρισκόταν αντιμέτωπη με ένα χρέος πρωτοφανώς χαμηλής μέσης διάρκειας για τα δεδομένα της ευρωζώνης (κάτω και από τα 3 χρόνια), το οποίο θα ήταν πρακτικά αδύνατο να αναχρηματοδοτηθεί.

Επιπλέον, το σχέδιο «ήπιας» αναδιάρθρωσης έχει σημαντικά πλεονεκτήματα για το τραπεζικό σύστημα της Ελλάδας, που θα ήταν αδύνατο, όπως έχει υπολογίσει η ΤτΕ, να ανταποκριθεί ακόμη και σε ένα «κούρεμα» ονομαστικής αξίας ομολόγων στα επίπεδα τιμών που διαμορφώνονται ήδη σήμερα στις αγορές (περίπου 30% κάτω από την ονομαστική αξία). Σε περίπτωση «κουρέματος», λένε τραπεζικά στελέχη, οι τράπεζες θα χρειάζονταν τεράστιες «ενέσεις» κεφαλαίων, που πιθανότατα μόνο το Δημόσιο θα αναλάμβανε να προσφέρει, με αποτέλεσμα την κρατικοποίηση των μεγάλων τραπεζών. Βέβαια, χωρίς το «κούρεμα» πιστωτών, το βάρος του χρέους μένει στις πλάτες των φορολογούμενων και θα χρειασθεί μεγάλη προσπάθεια για να εξυπηρετηθεί.
Πάντως, με το σχέδιο αναδιάρθρωσης του χρέους προς τους ιδιώτες και με την αναμενόμενη το επόμενο τρίμηνο έγκριση της επιμήκυνσης της διάρκειας του δανείου των 110 δισ. ευρώ από τις χώρες της ευρωζώνης και το ΔΝΤ, εκτιμάται ότι η Ελλάδα θα εξακολουθήσει μεν να βαρύνεται με υψηλό χρέος προς το ΑΕΠ και μετά τη λήξη του τριετούς οικονομικού προγράμματος του μνημονίου (γύρω στο 150% του ΑΕΠ), αλλά θα κατανεμηθούν οι λήξεις με πολύ πιο ομαλό τρόπο σε μεγαλύτερη χρονική περίοδο, ώστε να υπάρχει ελπίδα εξυπηρέτησης του χρέους.

Το ΔΝΤ, πιέζοντας τις κυβερνήσεις της ευρωζώνης για γρήγορες αποφάσεις, αναμένεται να εγκρίνει από τον Ιανουάριο την επιμήκυνση του δικού του σκέλους του δανείου των 110 δισ. ευρώ (περί τα 30 δισ. ευρώ). Με την επιμήκυνση που θα εγκρίνει το ΔΝΤ, η αποπληρωμή του δανείου θα αρχίσει το 2015 και η εξόφληση τοποθετείται μέσα στο 2021, δηλαδή ουσιαστικά το αρχικό δάνειο, με περίοδο χάριτος τριών ετών και εξόφλησης δύο ετών, μετατρέπεται σε ένα δάνειο 10ετούς συνολικής διάρκειας. Με αυτή τη ρύθμιση από πλευράς ΔΝΤ εκτιμάται ότι θα ευθυγραμμισθούν και οι κυβερνήσεις της ευρωζώνης.

Θα ληφθεί νέο δάνειο μετά το 2013;

Οι οίκοι αξιολόγησης, μεταφέροντας τις ανησυχίες των αγορών, θέτουν πάντως από σήμερα ζήτημα πρόσθετης χρηματοδότησης της Ελλάδας από το μόνιμο Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, καθώς εκτιμούν ότι η χώρα δεν θα έχει επαρκή πρόσβαση στις αγορές ούτε από το 2013 και μετά. Στην τελευταία της ανακοίνωση-προειδοποίηση για επερχόμενη πιθανή υποβάθμιση της Ελλάδας ακόμη και κατά πολλές βαθμίδες (“multi notch downgrade”), η Moody’s αναφέρεται στην αβεβαιότητα για «το επίπεδο και τους όρους συνέχισης της σημερινής στήριξης που θα ήταν διαθέσιμη στην Ελλάδα, σε περίπτωση που η πρόσβασή της στις αγορές παραμείνει κομμένη».

Όπως εξηγεί διεξοδικότερα στην ίδια ανακοίνωση η επικεφαλής των αναλυτών του οίκου για την Ελλάδα, Σάρα Κάρλσον, αυτή η «αβεβαιότητα για τη στήριξη της Ελλάδας» σημαίνει ότι «το επίπεδο και οι όροι της στήριξης που προσφέρεται στην Ελλάδα είναι πλέον αβέβαιοι. Το ΔΝΤ και οι ευρωπαϊκές αρχές έχουν εκδηλώσει πολύ ισχυρή στήριξη της Ελλάδας, όσο η χώρα ακολουθεί με συνέπεια το οικονομικό της πρόγραμμα. Όμως, η προθυμία και η δυνατότητα των αρχών (σ.σ.: ΔΝΤ και κράτη της ευρωζώνης) να προσφέρουν στην Ελλάδα πρόσθετη βοήθεια δεν είναι διασφαλισμένες και εξαρτώνται από την εφαρμογή του προγράμματος. Επιπλέον, η ακριβής φύση και οι όροι της υποστήριξης που θα παρασχεθεί μετά το 2013, αλλά και οι συνέπειες που αυτή θα έχει στους κατόχους ομολόγων, δεν έχουν ξεκαθαριστεί».

Κυβερνητικά στελέχη δεν διαψεύδουν στο «Χ.Τ.», ότι η προτεινόμενη από την κυβέρνηση «ήπια» αναδιάρθρωση χρέους είναι πιθανό να συνδυασθεί και με χρηματοδότηση από το Μηχανισμό μετά το 2013. Άλλωστε, το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του νέου Μηχανισμού θα ενσωματώνει πρόβλεψη αναδιάρθρωσης χρέους για τις χώρες που θα χρηματοδοτηθούν μετά το 2013…
Produced by