08
ΦΕΒ

Σε γερμανική… ομηρία


ΤΟΥ ΝΩΝΤΑ ΧΑΛΔΟΥΠΗ
(nontas71@gmail.com)

Ενώ μέχρι την προηγούμενη εβδομάδα όλοι θεωρούσαν σχεδόν ως τετελεσμένο γεγονός τις ευρωπαϊκές αποφάσεις για την «τελική λύση» στην κρίση χρέους, αναπόσπαστο μέρος της οποίας έχει καταστεί και το σχέδιο «ήπιας» αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους, από την Παρασκευή επικρατεί σκεπτικισμός στην Ευρώπη και ανησυχία στην Αθήνα για το ενδεχόμενο εμπλοκής στις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις, που θα μεταθέσει τις αποφάσεις ακόμη και μετά το ορόσημο της 25ης Μαρτίου.

Το γερμανικό σχέδιο δρακόντειας δημοσιονομικής πειθαρχίας, με ενιαίους κανόνες γερμανικής εμπνεύσεως για όλες τις χώρες της Ευρωζώνης, προκάλεσε πολύ εντονότερες αντιδράσεις στη Σύνοδο Κορυφής της περασμένης Παρασκευής, από όσο φάνηκε από τις δημόσιες δηλώσεις των ηγετών, οι οποίοι προσπάθησαν να κρατήσουν τις διαφωνίες σε κλειστό κύκλο, υπό το φόβο μιας νέας αναταραχής στις αγορές. Όπως τονίζουν κυβερνητικά στελέχη με αντίληψη όσων διαμείφθηκαν πίσω από τις κλειστές πόρτες των διαπραγματεύσεων κορυφής, οι αντιδράσεις ήταν τόσο έντονες, που θα μπορούσε κανείς να μιλήσει ακόμη και για αυθόρμητο σχηματισμό αντι-γερμανικού μετώπου!

Το σκηνικό που προέκυψε από τη Σύνοδο Κορυφής δυσχεραίνει, σύμφωνα με όλες τις αναλύσεις, τις πολιτικές πρωτοβουλίες που είχε αποφασίσει να πάρει ο πρωθυπουργός σε περίπτωση που το θέμα της επιμήκυνσης για το ελληνικό χρέος είχε βρει λύση στη Σύνοδο. Όπως σημειώνεται από καλά πληροφορημένες πηγές, η παράταση της αγωνίας για το πρόβλημα του χρέους της Ευρώπης και κατ’ επέκταση του ελληνικού, δένει τα χέρια του πρωθυπουργού, που είχε φαίνεται αρχίσει να συζητά ακόμα και το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών.

Η γερμανική αντίδραση στις… αντιδράσεις

Η γερμανική αντίδραση στις… αντιδράσεις για το «Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας» που επιχείρησε να επιβάλει σχεδόν εκβιαστικά στους εταίρους η Άνγκελα Μέρκελ είχε δύο όψεις, η μία εξαιρετικά ανησυχητική, όπως τονίζουν κυβερνητικά στελέχη:

1. Από τη μια, η Μέρκελ έδειξε να αναδιπλώνεται διπλωματικά, από το ίδιο βράδυ της Συνόδου, λέγοντας ότι οι προτάσεις της είναι απλώς ιδέες για συζήτηση και παραπέμποντας τη διαμόρφωση ενός κοινά αποδεκτού πλαισίου συντονισμού της δημοσιονομικής πολιτικής στον προεδρεύοντα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Φαν Ρομπάι , ο οποίος θα έχει την τεχνική υποστήριξη της Κομισιόν , στην προσπάθεια να αμβλυνθούν οι «γωνίες» του γερμανικού σχεδίου, που προκαλούν τις αντιδράσεις.

2. Από την άλλη, όμως, η γερμανική αντιπροσωπεία στις διαπραγματεύσεις της Συνόδου ζήτησε μια σημαντική, σε επίπεδο διπλωματικής σημειολογίας, αλλαγή του κειμένου του κοινού ανακοινωθέντος. Ενώ στο κείμενο που είχε συζητηθεί αρχικά γινόταν λόγος για μεγαλύτερη «ευελιξία» του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Οικονομικής Σταθερότητας (EFSF), διατύπωση που παραπέμπει σε νέες λειτουργίες, όπως η δυνατότητα αγοράς κρατικών ομολόγων, στο τελικό κείμενο γίνεται μια αρκετά «νερωμένη» αναφορά σε δέσμευση των ηγετών να αποκτήσει το EFSF την «αναγκαία αποτελεσματικότητα».
3. Όπως τονίζουν κυβερνητικά στελέχη, αυτή η φραστική αλλαγή, που παραπέμπει ακόμη και σε πιθανή απόρριψη εκ μέρους των Γερμανών των ιδεών για ενίσχυση των δυνατοτήτων του EFSF να παρεμβαίνει στις αγορές, σηματοδοτεί την αποφασιστικότητα του Βερολίνου να επιμείνει μέχρι το τέλος της διαπραγμάτευσης σε ένα είδος εκβιασμού: αν οι εταίροι στην Ευρωζώνη μπλοκάρουν το γερμανόπνευστο «Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας», η Γερμανία δεν θα «ανάψει πράσινο» στις νέες λειτουργίες του EFSF, που θα μπορούσαν πραγματικά να ανακουφίσουν τις υπερχρεωμένες χώρες της Ευρωζώνης. Αυτό είναι ένα κρίσιμο σημείο της διαπραγμάτευσης για την Αθήνα, καθώς στο νέο ρόλο του EFSF στηρίζονται και όλες οι ιδέες για ελάφρυνση της Ελλάδας από μέρος του χρέους της προς τους ιδιώτες πιστωτές, μέσω επαναγορών κρατικών ομολόγων.

Οι φόβοι της Αθήνας

Στην Αθήνα, τα αρμόδια κυβερνητικά στελέχη αντιμετωπίζουν με ψυχραιμία την εμπλοκή της Παρασκευής, τονίζοντας ότι η δέσμευση της Γερμανίας και της Γαλλίας για μια συνολική λύση στην κρίση μέχρι το τέλος Μαρτίου παραμένει ισχυρή και, τελικά, οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν θα ρισκάρουν μια άκαρπη διαπραγμάτευση, που θα προκαλούσε νέους κλυδωνισμούς στις αγορές.

Από την άλλη, όμως, επισημαίνουν ότι στην εξίσωση υπάρχει πάντα ο απρόβλεπτος και επικίνδυνος παράγοντας των πολιτικών σκοπιμοτήτων που καλείται να εξυπηρετήσει η κα Μέρκελ. Αμέσως μετά τη Σύνοδο Κορυφής του Μαρτίου θα διεξαχθούν οι εκλογές στο ομόσπονδο κρατίδιο της Βάδης Βυρτεμβέργης, προπύργιο κατά παράδοση των Χριστιανοδημοκρατών, που τώρα κινδυνεύουν να το χάσουν. Αν η κα Μέρκελ επιδιώξει μέχρι τέλους μια πλήρη πολιτική νίκη στην Ευρώπη, για να την αξιοποιήσει εκλογικά, δεν αποκλείεται να παγιδευτεί στη διαπραγμάτευση, περιορίζοντας τα περιθώριά της για συμβιβασμούς και υποχωρήσεις.

Προς το παρόν, στην κυβέρνηση εκτιμούν ότι, παρά τις εμπλοκές, η Ευρώπη έχει ένα ωφέλιμο διάστημα σχεδόν δύο μηνών να συζητήσει για την τελική λύση, χωρίς να φοβάται τις αγορές. Παρότι την Παρασκευή και χθες τα spreads των ομολόγων της περιφέρειας κινήθηκαν αυξητικά, εκτιμάται ότι οι αγορές δεν θα ρισκάρουν αυτή την περίοδο νέες «επιθέσεις», αφού ελλοχεύει πάντα ο κίνδυνος να παρέμβει δυναμικά η ΕΚΤ με αγορές ομολόγων, όπως έκανε στις αρχές του Ιανουαρίου, «καίγοντας» τους κερδοσκόπους.

Περισσότερο από τις αγορές, ή ακόμη και από τους επιτηρητές της Tρόικας, που βρίσκονται από χθες στην Αθήνα, τα κυβερνητικά στελέχη φοβούνται τις εξελίξεις στο εσωτερικό μέτωπο: έτσι όπως εξελίχθηκε η συζήτηση για την τελική λύση, διαψεύδοντας τις ελπίδες που εξέφραζε ο κ. Παπακωνσταντίνου για αποφάσεις μέσα στο πρώτο δίμηνο, η κυβέρνηση θα είναι υποχρεωμένη, πριν τις ευνοϊκές ευρωπαϊκές αποφάσεις, να παρουσιάσει στην Tρόικα όλο το σχέδιό της για τα μέτρα οικονομικής πολιτικής της περιόδου μέχρι το 2014.

Στην πραγματικότητα, όπως ομολογούν κυβερνητικά στελέχη, η Αθήνα καλείται να παρουσιάσει ένα πακέτο μέτρων τεράστιας εμβέλειας και υψηλού πολιτικού κινδύνου, πολύ «βαρύτερο» και από αυτό που εφαρμόσθηκε το 2010, ενώ έχει να αντιμετωπίσει την έντονη κόπωση της κοινής γνώμης και τη συσσωρευμένη δυσαρέσκεια για τα μέτρα που ήδη έχουν ληφθεί. Δυνατότητα υπαναχώρησης, ή μετάθεσης των «δύσκολων» στο μέλλον, δεν φαίνεται να υπάρχει, αφού η Γερμανία έχει αναπόσπαστα συνδέσει το «πακέτο» της επόμενης τριετίας με την έγκριση των ευνοϊκών ρυθμίσεων για «ήπια» αναδιάρθρωση του χρέους. Σε αυτό το πλαίσιο, δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι επανέρχονται, παρά τις διαψεύσεις, τα σενάρια για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες…
Produced by