15
ΦΕΒ

«Προσκλητήριο» στους τραπεζίτες του City!


Του Νώντα Χαλδούπη
(nontas71@gmail.com)

*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΧΡΗΜΑ ΤΡΙΤΗ

«Δέλεαρ» στους ισχυρούς επενδυτικούς τραπεζίτες του Λονδίνου αποτελεί το πρόγραμμα-μαμούθ για την αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας, με το θηριώδη εισπρακτικό στόχο των 50 δισ. ευρώ. Το υπουργείο Οικονομικών, σύμφωνα με πληροφορίες του «Χ.Τ.», έχει ήδη απευθύνει «άτυπο» προσκλητήριο στις μεγαλύτερες επενδυτικές τράπεζες και εμφανίζεται ανοικτό στην αξιοποίηση όλων των σύγχρονων χρηματοοικονομικών εργαλείων του investment banking, αφήνοντας υποσχέσεις τεράστιων κερδών για τις τράπεζες του Σίτι, με «αντάλλαγμα» την επιστροφή της χώρας στις αγορές.

Όπως τονίζουν τραπεζικά στελέχη στην Αθήνα, που παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς και οι μεγάλες ελληνικές τράπεζες επιδιώκουν να «κολλήσουν» στις «χρυσές κοινοπραξίες» που θα συσταθούν μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2011, πίσω από το υπερβολικά φιλόδοξο, στο πρώτο άκουσμα, σχέδιο αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας κρύβονται οι προσδοκίες αξιοποίησης μοντέρνων χρηματοοικονομικών εργαλείων, καθώς:
-Η κυβέρνηση έχει να ξεπεράσει περιορισμούς, που υπό φυσιολογικές συνθήκες καθιστούν αδύνατη κάθε προσπάθεια έστω και προσέγγισης του στόχου των 50 δισ. ευρώ. «Ουσιαστικά, οι τράπεζες καλούνται να τετραγωνίσουν τον κύκλο», λένε χαρακτηριστικά τραπεζικές πηγές.

-Η χρηματιστηριακή αγορά της Αθήνας τελεί υπό… καθίζηση, όπως και η κτηματαγορά, ενώ η γενικευμένη αντίληψη διεθνώς, ότι η Ελλάδα δεν θα αποφύγει την αναδιάρθρωση χρέους, λειτουργεί απαγορευτικά για την άμεση είσοδο επαρκών κεφαλαίων, που θα καθιστούσαν υλοποιήσιμο το σχέδιο για εισπράξεις 15 δισ. ευρώ τη διετία 2011-2012 και 50 δισ. ευρώ συνολικά, ως το 2015.

-Σε αυτό το περιβάλλον , η υλοποίηση ενός μεγάλου προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων και αξιοποίησης περιουσίας έχει τεράστιους κινδύνους υλοποίησης, ενώ ανά πάσα στιγμή, ενδεχόμενες πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων σε «χτυπημένες» τιμές, ή προνομιακές συμφωνίες με επενδυτές, μπορεί να εκθέσουν τα αρμόδια κυβερνητικά στελέχη ακόμη και σε κατηγορίες για απιστία εις βάρος του Δημοσίου, εκκινώντας νέα πολιτική αναταραχή, με αιχμή τη σκανδαλολογία.

-Εκτός όλων αυτών, το υπουργείο Οικονομικών δεν φαίνεται να έχει «λυμένα χέρια», όχι μόνο από το κυβερνών κόμμα, αλλά ούτε καν από τους κορυφαίους υπουργούς της κυβέρνησης. Ουσιαστικά, όπως λένε στην τραπεζική αγορά, η εντολή που έχει ο κ. Παπακωνσταντίνου είναι να εξασφαλίσει τεράστια έσοδα, αλλά να μην προχωρήσει και σε γενική εκποίηση περιουσίας, που θα ήταν συμβατή με τους εισπρακτικούς στόχους. Είναι χαρακτηριστικό, ότι ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Γ. Πεταλωτής, απαντώντας χθες στο ακανθώδες ερώτημα, γιατί δεν έλαβε έγκριση από το υπουργικό συμβούλιο το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων, δήλωσε: «δεν επρόκειτο περί πώλησης για να απαιτείται μία διευρυμένη νομιμοποίηση και ποτέ δεν θα το κάναμε αυτό. Εμείς, αυτή η παράταξη, αυτή η κυβέρνηση δεν θα μπορούσε ποτέ να μιλάει για πώληση δημόσιας περιουσίας 50 δισ. ευρώ. Θέτουμε ένα στόχο για αξιοποίηση».

-Ουσιαστικά, επισημαίνουν τραπεζικά στελέχη, η κυβέρνηση παρουσιάζει ένα σχέδιο, που μοιάζει ακατόρθωτο: Εδώ και είκοσι χρόνια, αλλεπάλληλα προγράμματα ιδιωτικοποιήσεων δεν έχουν αποδώσει παρά το ένα πέμπτο των εσόδων που σήμερα ζητούνται, ενώ οι προσπάθειες αξιοποίησης περιουσίας, κυρίως ακινήτων, έχουν προχωρήσει με απελπιστικά αργούς ρυθμούς και αντιστοίχως χαμηλά εισπρακτικά αποτελέσματα. Θα ήταν παράλογο, λοιπόν, να ζητούνται έσοδα 50 δισ. ευρώ μέσα σε λιγότερα από τέσσερα χρόνια, από ένα πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων και αξιοποίησης περιουσίας, που μάλιστα θα πρέπει να ολοκληρωθεί σε πρωτοφανείς συνθήκες οικονομικής καθίζησης και με τη χώρα υπό συνεχή απειλή χρεοκοπίας.

«Mission impossible» στους τραπεζίτες…

Αυτή η «επικίνδυνη αποστολή», όπως τονίζουν τραπεζικά στελέχη, προϋποθέτει την ευρεία χρήση χρηματοοικονομικών εργαλείων, που θα μετατρέπουν ως δια μαγείας μια αδρανή περιουσία χαμηλής απόδοσης, αλλά μεγάλης αξίας, σε ρευστότητα που θα μπορεί να αξιοποιηθεί για γρήγορη μείωση του χρέους. Τέτοιες δουλειές είναι από τις πλέον περιζήτητες στο διεθνές στερέωμα του investment banking, καθώς τέτοια χρηματοοικονομικά εργαλεία αξιοποιούνται μόνο από τους ισχυρότερους οίκους και με αμοιβές που ξεπερνούν κατά πολύ τα συνήθη όρια.

Τηρουμένων των αναλογιών, τονίζουν τραπεζικά στελέχη, οι αμοιβές που θα πάρουν οι τουλάχιστον δέκα τράπεζες που αναμένεται να εμπλακούν ως σύμβουλοι στο πρόγραμμα της κυβέρνησης, θα παραπέμπουν στα «χρυσά μεροκάματα» της εποχής των δομημένων ομολόγων του Δημοσίου, ή των swaps κρατικού χρέους, που οργάνωσε στις αρχές της περασμένης δεκαετίας η Goldman Sachs. Οι αμοιβές των τραπεζιτών αναμένεται να ξεπεράσουν τα 3 δισ. ευρώ, με την ολοκλήρωση του προγράμματος, σύμφωνα με εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς, ξεπερνώντας ακόμη και τις αμοιβές που λαμβάνουν σήμερα οι μεγάλες τράπεζες για τις εγγυημένες αυξήσεις κεφαλαίου των τραπεζών.

Αυτή η τεράστια πίτα που θέτει το υπουργείο Οικονομικών στο τραπέζι των μεγάλων οίκων μπορεί να αποτελέσει, όπως εκτιμούν στην αγορά, το καλύτερο εφαλτήριο για την επιστροφή της χώρας στην αγορά ομολόγων, με οριστική ακύρωση των σεναρίων χρεοκοπίας. Αν οι μεγαλύτερες τράπεζες του Λονδίνου «πάρουν στην πλάτη τους» την Ελλάδα, προσβλέποντας στα μεγάλα κέρδη από το πρόγραμμα αξιοποίησης περιουσίας, μια αποτελεσματική «ασπίδα» θα προταχθεί στις αγορές, έναντι οποιασδήποτε επίθεσης στα ελληνικά ομόλογα . «Ισχύει σε αυτή την περίπτωση, ο κανόνας που λέει ότι δεν σφάζεις, ούτε και επιτρέπεις να σφάξουν άλλοι, μια κότα με χρυσά αυγά», λέει χαρακτηριστικά έμπειρο στέλεχος μεγάλης ευρωπαϊκής τράπεζας στην Αθήνα.

Το παλιό σχέδιο της Goldman αναβιώνει…

Τα σχέδια αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας για την ελάφρυνση της χώρας από το χρέος δεν είναι καινούρια. Από το φθινόπωρο του 2009, πριν η Goldman Sachs υποχρεωθεί να απομακρυνθεί από τη θέση του άτυπου συμβούλου της κυβέρνησης για το χρέος, στελέχη της αμερικανικής τράπεζας είχαν προτείνει στο υπουργείο Οικονομικών να δημιουργήσει δύο μεγάλες εταιρείες συμμετοχών του Δημοσίου, μία για την κινητή και μία για την ακίνητη περιουσία, που σε συνεργασία με μεγάλες τράπεζες (με επικεφαλής την ίδια την Goldman…) θα «γεννούσαν» πολύτιμα κεφάλαια για το Δημόσιο . Ίσως δεν είναι τυχαίο, λένε τραπεζικά στελέχη, ότι ο Γκάρι Κον, δεύτερος στην ιεραρχία της Goldman, επισκέφθηκε «ινκόγκνιτο» την Αθήνα και είχε επαφές με κορυφαία στελέχη του οικονομικού επιτελείο, λίγες ημέρες πριν ανακοινωθεί το φιλόδοξο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων.

Η Goldman πιθανότατα θα επιστρέψει στην Αθήνα, σε κάποιο καίριο ρόλο στην εφαρμογή του προγράμματος αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας, ενώ ζωηρό ενδιαφέρον για μια από τις ουκ ολίγες θέσεις συμβούλων που θα δημιουργηθούν θα διεκδικήσουν μεγάλα ονόματα του διεθνούς τραπεζικού στερεώματος, όπως η Deutsche Bank, η Barclay’s και οι κορυφαίες γαλλικές τράπεζες. Οι «Big Five» του διεθνούς στερεώματος των οίκων ορκωτών λογιστών-συμβούλων, που διατηρούν ήδη στενούς δεσμούς με το υπουργείο Οικονομικών και έχουν πάρει πολλές δουλειές, αναμένεται ότι θα αναλάβουν αρκετά «χρυσά» συμβόλαια, κυρίως για την αποτίμηση ακινήτων προς αξιοποίηση.

Το υπουργείο Οικονομικών θα περιμένει τις προτάσεις των συμβούλων που θα επιλεγούν, έχοντας ήδη εξετάσει σε γενικές γραμμές αρκετές λύσεις σύγχρονης χρηματοοικονομικής «μηχανικής», που όλες στηρίζονται στη βασική ιδέα της σύστασης των δύο μεγάλων holding εταιρειών, μέσω των οποίων θα αξιοποιηθεί η ακίνητη και κινητή περιουσία:

-Ένα σχέδιο που εξετάζεται είναι να δημιουργηθεί ένα χαρτοφυλάκιο «ακινήτων-φιλέτων», το οποίο θα αξιοποιηθεί για την έκδοση asset backed (καλυμμένων) ομολόγων. Με το προϊόν αυτής της έκδοσης, θα προχωρήσει ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους σε επαναγορά ομολόγων του Δημοσίου στις τρέχουσες τιμές, προχωρώντας με τον τρόπο αυτό σε έμμεσο «κούρεμα» του δημοσίου χρέους και αυξάνοντας τη ζήτηση ομολόγων στη διεθνή αγορά, ώστε να διευκολυνθεί η μείωση των spreads.

-Μια άλλη εκδοχή του ίδιου σεναρίου είναι να αξιοποιηθεί ένα χαρτοφυλάκιο ακινήτων ως διασφάλιση για τη λήψη δανείου από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Οικονομικής Σταθερότητας, ή να εκδώσει διεθνές δάνειο το EFSF, με collateral το χαρτοφυλάκιο ακινήτων του Δημοσίου, ώστε να προσφέρει ρευστότητα στο Δημόσιο για επαναγορές ομολόγων.

-Η εταιρεία διαχείρισης της κινητής περιουσίας, δηλαδή κυρίως των συμμετοχών του Δημοσίου σε εισηγμένες ΔΕΚΟ , θα μπορούσε να προχωρήσει σε εκδόσεις διαπραγματεύσιμων αμοιβαίων κεφαλαίων (ETF), που θα εισαχθούν στο Χ.Α. ή και σε αγορές του εξωτερικού.

-Οι επενδυτικές τράπεζες θα μπορούσαν να προχωρήσουν ακόμη και σε τιτλοποιήσεις μελλοντικών εσόδων του Δημοσίου από επιλεγμένα ακίνητα που θα αξιοποιηθούν εμπορικά. Μια πιο «προχωρημένη» ιδέα θα ήταν και η προεξόφληση εσόδων από δικαιώματα εκμετάλλευσης ορυκτού πλούτου, ο οποίος προς το παρόν δεν έχει ενταχθεί στην «εξίσωση» της αξιοποίησης δημόσιας περιουσίας.

Produced by