21
ΔΕΚ

Έρχεται και νέο «πακέτο» στήριξης για τις τράπεζες!


ΤΟΥ ΝΩΝΤΑ ΧΑΛΔΟΥΠΗ (nontas71@gmail.com)

*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΧΡΗΜΑ ΤΡΙΤΗ

Σε πρωτοφανή κρίση ρευστότητας απειλούνται να βρεθούν τους επόμενους μήνες οι ελληνικές τράπεζες, με καταλύτη των εξελίξεων τις αναμενόμενες νέες υποβαθμίσεις από τους οίκους αξιολόγησης και «άγνωστο Χ» τη συμπεριφορά των καταθετών.

Το ΔΝΤ εκτιμά, ότι είναι πολύ πιθανό να μην επαρκέσουν για να καλυφθούν οι «τρύπες» ούτε τα 25 δισ. ευρώ πρόσθετων κρατικών εγγυήσεων, που κατανεμήθηκαν από το υπουργείο Οικονομικών στις τράπεζες μόλις τον περασμένο μήνα και το υπουργείο Οικονομικών δηλώνει έτοιμο να προσφέρει ακόμη ένα «πακέτο» εγγυήσεων για να στηριχθεί το τραπεζικό σύστημα.

Το Δ.Ν.Τ. ασχολείται αρκετά στην τελευταία έκθεση αξιολόγησης της ελληνικής οικονομίας με τη ζοφερή εικόνα που διαμορφώνεται στο τραπεζικό σύστημα, ιδιαίτερα εν αναμονή νέων υποβαθμίσεων από τους οίκους αξιολόγησης:

- «Οι ελληνικές αρχές», σημειώνει το Ταμείο, «πιστεύουν ότι έχουν τα εργαλεία για να διασφαλίσουν επαρκή ρευστότητα στο σύστημα. Οι βασικές εκτιμήσεις δείχνουν ότι η νέα αύξηση στα spread το τελευταίο διάστημα έχει περιορίσει τη ρευστότητα, ιδιαίτερα για ορισμένες τράπεζες (σ.σ.: ποιές, άραγε;) και η εφαρμογή των αλλαγών στους κανόνες αποδοχής καλυμμάτων δανεισμού από την ΕΚΤ θα την περιορίσει ακόμη περισσότερο.

- Προβλέψεις υποδεικνύουν, ότι η δέσμη εγγυήσεων που απελευθερώθηκαν τον Νοέμβριο θα αντιμετωπίσει το πρόβλημα. Παρά ταύτα», τονίζει το Ταμείο, «αναγνωρίζεται ότι μια νέα υποβάθμιση πιστοληπτικών αξιολογήσεων ή περαιτέρω αναταραχή στην αγορά θα οδηγούσε σε σημαντικές νέες πιέσεις. Οι αρχές δείχνουν ότι παραμένουν σε ετοιμότητα να εγκρίνουν και να διαθέσουν μια ακόμη δέσμη κρατικών εγγυήσεων δανεισμού, αν αυτοί οι κίνδυνοι πραγματοποιηθούν. Το προσωπικό του Ταμείου εκτιμά ότι θα είναι απαραίτητο να διατηρήσει η ΕΚΤ ανοικτά τα έκτακτα κανάλια υποστήριξης των τραπεζών, περιλαμβανομένων των αγορών κρατικών ομολόγων. Αυτό θα απέτρεπε μια άναρχη απομόχλευση από την πλευρά των τραπεζών, αλλά και τον κίνδυνο να ενισχυθούν οι πιέσεις στην οικονομία από σοβαρά φαινόμενα πιστωτικής ασφυξίας, σε μια περίοδο πιέσεων από τα δημοσιονομικά μέτρα που λαμβάνονται».

Το υπουργείο Οικονομικών, μετά την κατανομή στις τράπεζες και των 25 δισ. ευρώ νέων κρατικών εγγυήσεων δανεισμού, ώστε να έχουν επαρκή καλύμματα δανεισμού για να κλείνουν «τρύπες» ρευστότητας με δανεισμό από την ΕΚΤ, έχει ανεβάσει ήδη ανεβάσει στα 55 δισ. ευρώ τις συνολικές εγγυήσεις που έχει εγκρίνει για τις τράπεζες. Το 2011 έχει προβλεφθεί ακόμη μεγαλύτερη αύξηση της στήριξης στο τραπεζικό σύστημα, γι’ αυτό και έχουν εγγραφεί έσοδα άνω των 600 εκατ. ευρώ από τόκους και προμήθειες που θα λάβει το Δημόσιο από τις παροχές κεφαλαίων και ρευστότητας στις τράπεζες. Σύμφωνα με πληροφορίες του «Χ.Τ.», το υπουργείο Οικονομικών είναι έτοιμο να διαθέσει άλλα 15 δισ. ευρώ εγγυήσεων μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2011, αν αυτό απαιτηθεί από τις εξελίξεις στις αγορές.

Η αγωνία για τη ρευστότητα

Οι νέες δραματικές εξελίξεις στο τραπεζικό σύστημα καταγράφονται σε μια περίοδο, όπου οι τράπεζες προετοιμάζονται για τον επόμενο γύρο ευρωπαϊκών τεστ αντοχής, τα οποία εκτός από την φερεγγυότητα θα ελέγξουν και τη ρευστότητα των τραπεζών για πρώτη φορά. Πολλοί εκτιμούν, ότι αυτοί οι έλεγχοι θα διεξαχθούν σε μια περίοδο «ανέχειας» για τις τράπεζες και υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να βρεθούν ορισμένες σε κίνδυνο, με συνέπεια να ενεργοποιηθούν άμεσες διαδικασίες αναδιάρθρωσης. Άλλωστε, και το Ταμείο αναφέρει στην τελευταία έκθεσή του, ότι «ιδιαίτερα για ορισμένες τράπεζες» το πρόβλημα ρευστότητας είναι σοβαρότερο από τις άλλες.

Ο σοβαρότερος κίνδυνος για τις τράπεζες είναι να πραγματοποιήσουν οι οίκοι αξιολόγησης τις προειδοποιήσεις τους για νέες υποβαθμίσεις των κρατικών ομολόγων και των τραπεζών. Ήδη σε παρακολούθηση βρίσκεται το Δημόσιο από την S&P και την Moody’s, η οποία προειδοποίησε για υποβάθμιση και έξι τραπεζών (Εθνική, Alpha Bank, EFG Eurobank Πειραιώς, ATEbank και Attica Bank), λόγω του κινδύνου να μην έχει επαρκείς δυνατότητες το Δημόσιο να τις υποστηρίξει. Την ίδια ώρα, η Fitch έχει αρχίσει αυτές τις ημέρες επιτόπιο έλεγχο των ελληνικών τραπεζών, ύστερα από αντίστοιχη έρευνα για το Δημόσιο και είναι πολύ πιθανό να προχωρήσει σύντομα στην υποβάθμιση του Δημοσίου στην κατηγορία «junk», με αποτέλεσμα να συμπαρασυρθούν και οι αξιολογήσεις των τραπεζών.

Μια νέα «βροχή» υποβαθμίσεων για το Δημόσιο και τις τράπεζες, σε μια περίοδο μάλιστα όπου η ΕΚΤ «σφίγγει τα λουριά» για την αποδοχή καλυμμάτων δανεισμού, πλήττει ευθέως την αξία των καλυμμάτων που έχουν δεσμεύσει οι ελληνικές τράπεζες και περιορίζει τη ρευστότητά τους. Ήδη οι τράπεζες έχουν δεσμεύσει καλύμματα ονομαστικής αξίας 138 δισ. ευρώ, για να λάβουν ρευστότητα 95 δισ. ευρώ, δηλαδή το συνολικό ποσοστό «κουρέματος» της ονομαστικής αξίας των καλυμμάτων πλησιάζει το 33% (για τα κρατικά ομόλογα είναι περίπου 11%). Ένα σερί υποβαθμίσεων κρατικών και τραπεζικών τίτλων μπορεί να αυξήσει το μέσο ποσοστό του «κουρέματος» σε ακόμη υψηλότερα ποσοστά, ενώ είναι πολύ πιθανό πολλοί τίτλοι που έχουν δεσμεύσει οι τράπεζες να χρειασθεί να ανακληθούν ή να τεθούν εκτός χρηματοδότησης από την ΕΚΤ.

Στην καλύτερη περίπτωση για τις τράπεζες (χωρίς δηλαδή τις επιπτώσεις από υποβαθμίσεις), οι απώλειες ρευστότητας από το αυστηρότερο καθεστώς αποδοχής καλυμμάτων επρόκειτο να φθάσουν τα 7-8 δισ. ευρώ. Με την επίδραση των υποβαθμίσεων, οι μετριοπαθέστερες εκτιμήσεις διπλασιάζουν αυτό το ποσό, χωρίς να αποκλείεται τελικά ο συνδυασμός των πιέσεων να ανεβάσει τις απώλειες και πάνω από τα 25 δις. ευρώ, εξαντλώντας το νέο «πακέτο» κρατικών εγγυήσεων.

Ανησυχία για τις εκροές καταθέσεων

Οι τράπεζες, σύμφωνα με πληροφορίες, παρατηρούν με μεγάλη ανησυχία και τις συνεχείς εκροές καταθέσεων, οι οποίες αυξάνονται απειλητικά το τελευταίο διάστημα, εξαιτίας των συνεχώς αναπαραγόμενων σεναρίων για χρεοκοπία της χώρας ή και για επιστροφή στη δραχμή . Όπως αποκάλυψε στην Βουλή ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, κ. Γ. Προβόπουλος , τον Νοέμβριο επιταχύνθηκαν σημαντικά οι εκροές καταθέσεων. Περίπου 27,5 δις. ευρώ καταθέσεων είχαν «εξατμισθεί» μέχρι το τέλος Νοεμβρίου από το τραπεζικό σύστημα, ανεβάζοντας το ποσοστό της εκροής από την αρχή του χρόνου στο 12% των καταθέσεων, σύμφωνα τα στοιχεία της ΤτΕ.

Ο υπουργός Οικονομικών επιχείρησε να καθησυχάσει το κοινό, δηλώνοντας από τη Βουλή ότι δεν τίθεται θέμα επιστροφής στη δραχμή. «Δεν υπάρχει κανένα ενδεχόμενο επιστροφής της Ελλάδος στη δραχμή», ανέφερε κατηγορηματικά πριν από λίγες ημέρες ο κ. Γ. Παπακωνσταντίνου, ενημερώνοντας τα μέλη της κοινοβουλευτικής επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων, σχετικά με το επικαιροποιημένο Μνημόνιο . Σημείωσε, μάλιστα, ότι ακόμη και η αναφορά σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο μπορεί να κάνει κακό στη συγκεκριμένη συγκυρία και διαβεβαίωσε ότι δεν κινδυνεύουν οι τραπεζικές καταθέσεις των πολιτών. «Η κατάσταση στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα βελτιώνεται συνεχώς γιατί οι τράπεζες προχώρησαν στις κατάλληλες ενέργειες» ανέφερε χαρακτηριστικά. Μόνο που όταν οι αρχές υποχρεώνονται να διαψεύδουν τα, υπό κανονικές συνθήκες, αυτονόητα, αυτό σημαίνει ότι ο κλονισμός της εμπιστοσύνης είναι ήδη αρκετά σοβαρότερος από όσο θα παραδέχονταν οι αρχές…
Produced by