06
ΑΠΡ

Ακάλυπτες επιταγές: Επιστροφή στη δεκαετία του… 1970


ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΑΡΑΜΠΑΤΖΗ
(arampatzi@xrimaonline.gr)

*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΧΡΗΜΑ ΤΡΙΤΗ

Αμυδρή ανάμνηση είναι πια το χρώμα του χρήματος για τους εμπόρους. Μετά τις ακάλυπτες, τις συναλλαγματικές και τις μεταχρονολογημένες επιταγές, βγαίνει από το «χρονοντούλαπο» της ιστορίας η «εγγυημένη επιταγή».

Πρόκειται για μια πρόταση της Τράπεζας της Ελλάδος, για έναν θεσμό που υπάρχει από το 1970.

Στόχος είναι η αντιμετώπιση των ακάλυπτων και μεταχρονολογημένων επιταγών που μαστίζουν την αγορά. Ο θεσμός αυτός προβλέπει πως τα μπλοκ των επιταγών που εκδίδουν οι τράπεζες θα έχουν συγκεκριμένο αριθμό φύλλων, ενώ προτείνεται επίσης το αναγραφόμενο ποσό να είναι σταθερό (προσημειωμένο) και η τράπεζα που εκδίδει τα μπλοκ, να εγγυάται την πληρωμή των αναγραφόμενων ποσών.

Στην ουσία, πρόκειται για ένα μπλοκ επιταγών που μπορεί να έχει ένας καλός πελάτης τράπεζας στην οποία τηρεί λογαριασμό όψεως. Κάθε επιταγή που θα κόβει και θα κυκλοφορεί είναι εγγυημένη από την τράπεζα μέχρι ενός ορίου που αναγράφεται επάνω στο σώμα της επιταγής.

Με αυτόν τον τρόπο ο κομιστής είναι σίγουρος ότι θα πληρωθεί χωρίς κανένα πρόβλημα, ακόμη και εάν δεν υπάρχει επαρκές υπόλοιπο στο λογαριασμό του εκδότη.

Ο λόγος που η εγγυημένη επιταγή ως θεσμός έχει πέσει σε αδράνεια είναι οι ίδιες οι τράπεζες οι οποίες τότε δεν έβλεπαν κανένα λόγο να αναλάβουν τέτοια ευθύνη. Πόσο μάλλον τώρα, σε περίοδο ισχνών αγελάδων»…

Παράλληλα, μια άλλη λύση που ήταν υπό εξέταση και έμεινε στις καλένδες ήταν η παροχή κρατικής εγγύησης για τις επιταγές προκειμένου να αποκαταστήσει την αξιοπιστία και τη συναλλακτική εμπιστοσύνη.

Σύμφωνα με το σχέδιο, οι επιχειρήσεις ή οι επαγγελματίες των οποίων οι επιταγές θα ετύγχαναν εγγύησης θα επιλέγονταν με καθαρά τραπεζικά κριτήρια.
Το Δημόσιο , με βάση το ίδιο σχέδιο θα εγγυόταν ένα ποσοστό της αξίας της επιταγής -έως το 85%- και το υπόλοιπο η τράπεζα. Το πρόγραμμα είχε σχεδιασθεί μόνο για μικρομεσαίες επιχειρήσεις και θα μπουν συγκεκριμένα όρια αριθμού εργαζομένων και ετήσιου τζίρου.

Φέσια και... φούσκες στα σπάργανα

Μόλις τον Φεβρουάριο, οι ακάλυπτες ανήλθαν στα 182 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 5,64% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα και 365% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2010, σύμφωνα με στοιχεία της Τειρεσίας Α.Ε.

Όσο για τις απλήρωτες συναλλαγματικές, τον Φεβρουάριο του 2011 σε αξία ανήλθαν σε 25 εκατ. ευρώ παρουσιάζοντας αύξηση 20% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα και 211% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2010.

Με τη σειρά τους, οι μεταχρονολογημένες επιταγές, το ελληνικό subprime ανέρχονται περίπου στα 90 δις ευρώ ετησίως, σύμφωνα με έρευνα της Εθνικής, ενώ το ποσό αυτό μπορεί να είναι σήμερα πολλαπλάσιο, δεδομένου ότι για να υπολογιστεί, ελήφθη ως μέσος όρος μεταχρονολόγησης μίας επιταγής οι τέσσερις μήνες, χρόνος που έχει αυξηθεί σημαντικά σήμερα και αγγίζει ακόμη και τους 8-12 μήνες.

Για το 55,5% των επιχειρήσεων η μεταχρονολόγηση κυμαίνεται από δύο ως πέντε μήνες, ενώ για το 30% των επιχειρήσεων η μεταχρονολόγηση κυμαίνεται από έξι μήνες και άνω. Το 14,4% των επιχειρήσεων δεν είναι σε θέση να σταθμίσει το μέσο διάστημα της μεταχρονολόγησης καθώς διαθέτουν μεταχρονολογημένες επιταγές διαφόρων χρονικών διαστημάτων. Και για αυτό το 57% των επιχειρήσεων ζητεί να τεθεί ένα όριο από δύο ως τέσσερις μήνες, ενώ μόλις το 13% των επιχειρήσεων επεκτείνει το όριο αυτό στους έξι μήνες.

Οι τράπεζες στοχεύοντας στο να δημιουργήσουν ένα επιπλέον έσοδο από το σύνολο των εμπορικών συναλλαγών, όχι μόνο επέτρεψαν την ανακύκλωση αυτών των χρεογράφων, τα επέβαλλαν κιόλας ως “αντίτιμο εξασφάλισης” δανεισμού.

Την συγκεκριμένη χρονική συγκυρία σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση, το ύψος των επιταγών ξεπερνά το ιλιγγιώδες ποσό των 310 δισεκατομμυρίων ευρώ, υπερβαίνει δηλαδή το ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν.

Πρόκειται για μια ανεξέλεγκτη μορφή δανεισμού που οι ίδιες τράπεζες καλλιέργησαν:

α) Mε τη λειτουργία τους αφού οι επιταγές ήταν αποδεκτός τρόπος για μια επιχείρηση να αυξήσει τον δανεισμό της, δηλαδή την πρόσβαση σε ρευστότητα με τεράστιο (για επιχείρηση) επιτόκιο που έφτανε το 9%!

β) Mε την ίδια την έκδοση της επιταγής. Οι τράπεζες είναι αρμόδιες άρα και υπόλογες για την έκδοση κάθε τέτοιου στοιχείου. Άρα η ύπαρξη των σχετίζεται αποκλειστικά με την λειτουργία των τραπεζών σε αντίθεση με παλαιότερες μορφές υποσχετικών (γραμμάτια, συναλλαγματικές κ.λπ.).

Οι μεταχρονολογημένες επιταγές είναι ένα ακόμα ελληνικό παράδοξο. Στην αγγλοσαξονική πραγματικότητα δεν υφίσταται καν η έννοια της μεταχρονολογημένης επιταγής. Μάλιστα, εάν κάποιος μεταχρονολογήσει μια επιταγή, το πιθανότερο είναι η τράπεζα να την εξαργυρώσει, διότι οι υπάλληλοι δεν κοιτάνε ποτέ την ημερομηνία. Μια επιταγή είναι πληρωτέα με την εμφάνιση.

Επίσης, οι μεταχρονολογημένες επιταγές δεν αναγνωρίζονται νομικά. Αν κάποιος θέλει να δηλώσει σε κάποιον ότι του χρωστάει λεφτά, τότε θα πρέπει να έχει γραμμάτιο ή να χρησιμοποιήσει τραπεζικό δανεισμό. Οι τράπεζες του εξωτερικού δεν αναγνωρίζουν μεταχρονολογημένες απαιτήσεις υπό τη μορφή επιταγής.

Ακόμα και στην Ευρώπη, υπάρχει ντιρεκτίβα όπου λέει ότι όλες οι εμπορικές απαιτήσεις πρέπει να καθορίζονται εντός 60 ημερών, και φυσικά στην Ελλάδα κάτι τέτοιο δεν εφαρμόζεται.

Πλαστικό χρήμα

Επιπλέον, σειρά είχαν οι πιστωτικές κάρτες, οι οποίες ήρθαν για να κάνουν ακόμα πιο «άυλες» τις συναλλαγές. Ενώ λοιπόν, οι ταμειακές μηχανές είναι άδειες και οι έμποροι επιστρέφουν ακόμα και σε παλιές μεθόδους για να καλύψουν το κενό που άφησε η από καιρό χαμένη ρευστότητα, από τις πρώτες ημέρες του Απριλίου οι συναλλαγές άνω των 3.000 ευρώ γίνονται με πιστωτικές κάρτες, ή επιταγές ή μέσω τραπεζικού λογαριασμού.

Στο κυνήγι της φοροδιαφυγής, η πρώτη παράπλευρη απώλεια είναι τα ήδη στενά περιθώρια ρευστότητας και ο εμπορικός κόσμος αντιδρά.

Η ΕΣΕΕ επισημαίνει και τον κίνδυνο κάποιοι «πονηροί» να προτιμούν ως ημέρα αγορών τους το Σάββατο, ημέρα αργίας για τις τράπεζες, με αποτέλεσμα οι πλαστές και οι ακάλυπτες επιταγές να έχουν την τιμητική τους και να επιβαρύνουν με πρόσθετες επισφάλειες τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ας μην ξεχνάμε επίσης, πως η μόνη ωφέλεια από την κρίση ήταν η συνειδητοποίηση του Έλληνα πως δεν μπορεί να χρησιμοποιεί αλόγιστα πιστωτικές κάρτες για κάθε αγορά και ιδίως για αυτές που δεν αντέχει η τσέπη του και με το μέτρο αυτό τον επαναφέρουν στις κομμένες του συνήθειες.

Η εκδίκηση…

Οι επιχειρηματίες, βρίσκουν τρόπους για να «εκδικηθούν» τις τράπεζες, οι οποίες γίνονται ολοένα και πιο αυστηρές σε συναλλαγές και έγκριση δανείων. Ως παράδειγμα, αξίζει να αναφέρουμε αυτό. Μετά από συνεννόηση δύο επιχειρηματιών, ο ένας κόβει μία επιταγή στον άλλο και αντίστροφα με την ίδια ημερομηνία είσπραξης, χωρίς να υπάρχει εμπορική συναλλαγή, με μόνο σκοπό την προεξόφληση τους από την τράπεζα για να έχουν και οι δύο επιχειρηματίες ρευστότητα.

Κλειστές οι στρόφιγγες

Πενία τέχνας κατεργάζεται, λοιπόν, καθώς οι τράπεζες έχουν κλείσει και έχουν σφίξει τις κάνουλες. Τον Φεβρουάριο ο ετήσιος ρυθμός ανόδου της συνολικής χρηματοδότησης του εγχώριου ιδιωτικού τομέα σημείωσε οριακή περαιτέρω επιβράδυνση το Φεβρουάριο του 2011 και διαμορφώθηκε σε -0,3%, από -0,2% τον Ιανουάριο του 2011 και 0,0% το Δεκέμβριο του 2010. Συνολικά η χρηματοδότηση προς τον εγχώριο ιδιωτικό τομέα παρουσίασε θετική καθαρή ροή 122 εκατ. ευρώ. Η χρηματοδότηση προς τις επιχειρήσεις ο ρυθμός της πιστωτικής επέκτασης διαμορφώθηκε σε 0,9% (Ιανουάριος 2011: 1,0%, Δεκέμβριος 2010: 1,1%). Η καθαρή ροή των δανείων προς τους ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις ήταν αρνητική κατά 16 εκατ. ευρώ.

Μείωση της φορολογίας ζητούν οι μικρομεσαίοι

Συνεχείς αλλαγές στο φορολογικό πλαίσιο, γραφειοκρατία, διαφθορά και πολυπλοκότητα των νόμων είναι τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζει το ελληνικό επιχειρείν, σύμφωνα με μελέτη που εκπόνησε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Γιάννης Βαρουφάκης σε συνεργασία με το Κέντρο Μελετών του Επιμελητηρίου Αθηνών, για τη φορολόγηση των επιχειρήσεων εν μέσω κρίσης.

Τέσσερα φορολογικά νομοσχέδια και πέντε τροπολογίες φορολογικών θεμάτων έχει φέρει ο Γ. Παπακωνσταντίνου στη Βουλή, στις 17 μήνες της ζωής της παρούσας κυβέρνησης, ενώ ως αντιπολίτευση είχε θέσει θέμα αξιοπιστίας, εξαιτίας της συνεχούς αλλαγής του φορολογικού πλαισίου.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, οι προτάσεις για τον εξορθολογισμό της φορολογίας των επιχειρήσεων είναι οι εξής:

- Μείωση του βασικού συντελεστή εταιρικού φόρου στο 15%.

- Διατήρηση του συντελεστή αυτού για τουλάχιστον μια 5ετία ή έως ότου η Ε.Ε. συμφωνήσει να εναρμονίσει (ίσως στο πλαίσιο ενός Συμφώνου Ανταγωνιστικότητας) τους συντελεστές

- Άμεση μείωση του ποσοστού προβεβαίωσης από 50% σε 20%, σε περίπτωση δικαστικής προσφυγής.

- Κατάργηση του φόρου οχημάτων και νομική δέσμευση των ΟΤΑ να περιορίσουν στο επίπεδο του πληθωρισμού τις αυξήσεις των δημοτικών τελών.

- Δημιουργία μηχανισμού που θα επιβάλει στις επιχειρήσεις τον διαχωρισμό των εισπραχθέντων ποσών του ΦΠΑ από τα υπόλοιπα έσοδα των επιχειρήσεων και άμεση απόδοσή του στο κράτος.

- Άμεση εφαρμογή της νέας Οδηγίας για την Καταπολέμηση των Καθυστερήσεων Πληρωμών στις Εμπορικές Συναλλαγές που προβλέπει την εντός 60 ημερών καταβολή των οφειλών του δημοσίου στις επιχειρήσεις, με επί πλέον πρόβλεψη για αυτοματοποιημένες ρήτρες εναντίον του δημοσίου σε περίπτωση υπέρβασης αυτής της προθεσμίας.

- Εξασφάλιση της διαφάνειας κατά την διάρκεια εφοριακών ελέγχων τόσο στην έδρα μιας επιχείρησης όσο και στις εφορίες.

- Κατάργηση των χρηματικών ορίων άρσης του απόρρητου ή δίωξης για παρακράτηση ΦΠΑ. Εφόσον η πολιτεία κρίνει ότι έχει αποδείξεις εναντίον μιας επιχείρησης για απόκρυψη εσόδων ή προσπάθεια φοροδιαφυγής, έστω και για 1 ευρώ, να δύναται να προσφύγει στα δικαστήρια.
Produced by