11
ΙΑΝ

Ώρα των αποφάσεων για την κρίση του ευρώ!


ΤΟΥ ΝΩΝΤΑ ΧΑΛΔΟΥΠΗ
(nontas71@gmail.com)

*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΧΡΗΜΑ ΤΡΙΤΗ

Σε δραματική επιτάχυνση των αποφάσεων των Ευρωπαίων ηγετών για τη διαχείριση της κρίσης χρέους οδηγούν οι ανεξέλεγκτες πιέσεις των αγορών στις υπερχρεωμένες χώρες της Ευρωζώνης. Στις κρίσιμες συνεδριάσεις του Eurogroup την Δευτέρα και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, που θα συνέλθει εκτάκτως στις 3 και 4 Φεβρουαρίου, αναμένονται αποφάσεις για την επιμήκυνση του δανείου στην Ελλάδα, τη διάσωση της Πορτογαλίας και τη μεγάλη αύξηση (γίνεται λόγος ακόμη και για διπλασιασμό) των κεφαλαίων που θα έχει διαθέσιμα για επεμβάσεις το Ευρωπαϊκό Ταμείο Οικονομικής Σταθερότητας, ώστε να υπάρχει ετοιμότητα ακόμη και για διάσωση της Ισπανίας.

Από τις πρώτες ημέρες του χρόνου, οι αγορές οδήγησαν την Πορτογαλία σε οριστικό αποκλεισμό από δανειοδοτήσεις με βιώσιμο κόστος, καθώς τα επιτόκια δανεισμού της χώρας με έντοκα γραμμάτια ξεπέρασαν το 3,5%, ενώ οι αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων εκτινάχθηκαν πάνω από το 7%.
Η πορτογαλική κυβέρνηση δέχεται καταιγισμό πιέσεων στο παρασκήνιο για να αποδεχθεί τη διάσωση, με την ελπίδα να σταματήσει η «πυρκαγιά» πριν επεκταθεί στην Ισπανία, αλλά προς το παρόν «αντιστέκεται», καθώς οι πολίτες της χώρας έχουν τραυματικές εμπειρίες από δύο διαδοχικά προγράμματα διάσωσης της οικονομίας τους από το ΔΝΤ, στις δεκαετίες του ’70 και του ’80.

Σε μια προσπάθεια να κερδίσει χρόνο, μέχρι να κινητοποιηθούν οι βραδυκίνητες πολιτικές ηγεσίες της Ευρώπης, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα «μάζεψε» χθες την προσφορά πορτογαλικών ομολόγων, ώστε να αποφευχθεί περαιτέρω εκτίναξη των spreads, ενώ προχώρησε και σε περιορισμένες αγορές ομολόγων της Ελλάδας και της Ιρλανδίας. Πάντως, ο Ζαν Κλωντ Τρισέ έχει ενημερώσει τις πολιτικές ηγεσίες, ότι εξαντλούνται τα περιθώρια χρήσης του προγράμματος αγοράς ομολόγων των περιφερειακών οικονομιών από την ΕΚΤ για τη σταθεροποίηση των αγορών και είναι πλέον επιτακτική η ανάγκη για αποφάσεις που θα οδηγήσουν σε αποτελεσματικότερη συνολική διαχείριση της κρίσης.

Τα κερδοσκοπικά παιχνίδια κατά των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου και ιδιαίτερα της Πορτογαλίας και της Ισπανίας, που στρέφονται τελικά εναντίον του ευρωπαϊκού νομίσματος επικαλείται η ουγγρική προεδρία της Ένωσης σε χθεσινή ανακοίνωσή της, με την οποία γνωστοποίησε, ότι στις 4 Φεβρουαρίου συνέρχεται εκτάκτως το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με ευρεία ατζέντα για την αντιμετώπιση της κρίσης. Θα έχει προηγηθεί η κρίσιμη, όπως αποδεικνύεται, συνεδρίαση του Eurogroup την Δευτέρα, όπου θα προετοιμασθεί το πλαίσιο για τις αποφάσεις των ηγετών.

Η ελληνική κυβέρνηση «ποντάρει» στην επιτάχυνση των εξελίξεων, για να προωθήσει και την ατζέντα της Αθήνας, που στην παρούσα φάση έχει ως βασικότερο θέμα την οριστικοποίηση των αποφάσεων για την επιμήκυνση της διάρκειας εξυπηρέτησης του δανείου των 110 δισ. ευρώ.

Πέραν αυτού, όμως, στην κυβέρνηση αντιλαμβάνονται ότι θα πρέπει με κάποιο τρόπο στο μέλλον να βρεθεί τρόπος απεγκλωβισμού της χώρας από τα υψηλά επιτόκια του δανείου διάσωσης και από τα υψηλά κόστη δανεισμού από τις αγορές μετά το 2013, γι’ αυτό και ο Πρωθυπουργός πρωτοστατεί στην ευρωπαϊκή εκστρατεία για το ευρωομόλογο, παρότι είναι αντιληπτό ότι η καγκελάριος Μέρκελ αποκλείεται στην παρούσα φάση να συρθεί σε σχετικές αποφάσεις.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Χ.Τ.» στις κρίσιμες επόμενες τρεις εβδομάδες η Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να μορφοποιήσει τις αποφάσεις που θα οριστικοποιηθούν από τους ηγέτες στις 4 Φεβρουαρίου, προς τις εξής κατευθύνσεις:

-Η Πορτογαλία θέλοντας και μη θα οδηγηθεί στη διεθνή διάσωση, με ένα «πακέτο» δανεισμού που εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί μεταξύ 50 και 100 δισ. ευρώ. Γαλλία , Γερμανία και ΕΚΤ συμφωνούν στην εκτίμηση, ότι η χώρα της Ιβηρικής δεν μπορεί να αφεθεί άλλο στο έλεος των αγορών, καθώς η κρίση στις περιφερειακές οικονομίες απειλεί ήδη να επεκταθεί στην Ισπανία.

-Το European Financial Stability Fund, που προχώρησε με επιτυχία τις πρώτες ημέρες του Ιανουαρίου στην πρώτη έκδοση ομολόγων για να προχωρήσει σε δανεισμό της Ιρλανδίας (το επιτόκιο διαμορφώθηκε κάτω από το 3%) θεωρείται βέβαιο ότι θα «οπλισθεί» με πρόσθετα κεφάλαια, καθώς τα 440 δισ. ευρώ που ήδη διαθέτει δεν επαρκούν σε περίπτωση διάσωσης της Ισπανίας. Πέραν αυτού, υπάρχουν προτάσεις για πιο ευέλικτες παρεμβάσεις του μηχανισμού στήριξης, με παροχές γραμμών πίστωσης σε κυβερνήσεις, χωρίς να εντάσσονται σε πολυετή προγράμματα σταθεροποίησης, ή και με απευθείας παρεμβάσεις για παροχή κεφαλαίων σε μεγάλες τράπεζες που αντιμετωπίζουν προβλήματα ρευστότητας. Η Γερμανία εμφανίζεται επιφυλακτική, αλλά η ΕΚΤ πιέζει ασφυκτικά για την ισχυροποίηση του μηχανισμού στήριξης, καθώς θέλει να περιορίσει τις δικές της «ενέσεις» ρευστότητας στις αγορές ομολόγων και τις τράπεζες.

-Για την Ελλάδα αναμένεται να δοθεί τέλος στην εκκρεμότητα της επιμήκυνσης, αλλά παραμένουν πολλά ερωτήματα αναπάντητα, σχετικά με το αν οι αποφάσεις για επιμήκυνση μπορούν να καλύψουν το σύνολο του δανείου.

-Για τη σταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος, αναμένεται να οριστικοποιηθούν οι αποφάσεις για αυστηρά τεστ αντοχής μέσα στο πρώτο τρίμηνο, τα οποία θα μετρήσουν την αντοχή των τραπεζών σε ακόμη πιο «βαριά» σενάρια απωλειών από κρατικά ομόλογα , αλλά και σε πιέσεις ρευστότητας. Αμέσως μετά, θα αρχίσουν οι διαδικασίες ενίσχυσης των κεφαλαίων όλων των τραπεζών που θα βρεθούν «ασθενείς».

«Όπλο» ο Προϋπολογισμός 2010

Πάντως, ο Πρωθυπουργός και ο υπουργός Οικονομικών θα έχουν ένα σημαντικό «όπλο» στις διαπραγματεύσεις, καθώς ανακοινώθηκε χθες, ότι η εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού του 2010 κάλυψε τους αναθεωρημένους στόχους και το έλλειμμα διαμορφώθηκε σε 19,6 δισ. ευρώ. Αυτό είναι καλός οιωνός για την εκτέλεση του προγράμματος του μνημονίου, όμως το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ακόμη δεν έχει ανακοινωθεί (περιλαμβάνει και όλους τους οργανισμούς εκτός στενού δημόσιου τομέα) και είναι άγνωστο αν θα συγκρατηθεί τελικά στα επίπεδα των 22 δισ. ευρώ, ώστε να μείνουμε εντός στόχων.

Σύμφωνα με τα προσωρινά διαθέσιμα στοιχεία που ανακοινώθηκαν χθες, το έλλειμμα του Κρατικού Προϋπολογισμού είναι περίπου 1 δισ. ευρώ χαμηλότερο από αυτό που προβλέπεται στην Εισηγητική Έκθεση του Προϋπολογισμού του 2011 και περιορίστηκε στα 19.603 εκατ. ευρώ, από 30.871 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2009 σημειώνοντας μείωση 36,5% έναντι εκτίμησης για ετήσια μείωση κατά 33,2%.

Στον περιορισμό του ελλείμματος συντελεί, κυρίως, η μείωση των δαπανών του Τακτικού Προϋπολογισμού κατά 9%, έναντι ετήσιας πρόβλεψης για μείωση κατά 7,5%, και των δαπανών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων κατά 12%, έναντι ετήσιας πρόβλεψης για μείωση κατά 11,3%. Οι πρωτογενείς δαπάνες του Τακτικού Προϋπολογισμού έχουν μειωθεί κατά 10,7% έναντι ετήσιου στόχου μείωσης κατά 9,0%, ενώ οι τόκοι αυξήθηκαν κατά 7,3% έναντι ετήσιας πρόβλεψης για αύξηση κατά 7,6%.

Τα συνολικά έσοδα του Κρατικού Προϋπολογισμού αυξήθηκαν κατά περίπου 7%. Τα καθαρά έσοδα του Τακτικού Προϋπολογισμού αυξήθηκαν κατά 5,5% έναντι ετήσιου στόχου 6%, ενώ τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων αυξήθηκαν κατά 50,2% έναντι ετήσιου στόχου αύξησης κατά 41,7%.
Produced by