18
ΙΑΝ

Τρισέ: Ο φύλακας… άγγελος του ευρώ και του Χ.Α.!


Η καλύτερη χρηματιστηριακή εβδομάδα από τον Ιούνιο του 2010, ήταν η προηγούμενη, φέρνοντας κέρδη για το Γ.Δ. της τάξης του 3,96% και μία θεαματική πτώση στα επιτόκια των ελληνικών 10ετών ομολόγων και στα ελληνικά CDS. Ο Γ.Δ. χρειάστηκε να φτάσει και να ξεπεράσει το χαμηλό που κατέγραψε τον Ιούνιο προκειμένου να αντιδράσει ανοδικά και ένα από τα τεχνικά “λάφυρα” που πήρε μαζί του στο κλείσιμο της εβδομάδας ήταν η επιστροφή του πάνω από το χαμηλό του 2010 και η διάσωση της ελπίδας για αποφυγή διάσπασης του και στο 2011. Αυτή η εξέλιξη έχει, για πολλούς, την υπογραφή Τρισέ.

Πριν από 18 χρόνια, ο Ζαν Κλωντ Τρισέ νίκησε τους κερδοσκόπους που επιδίωξαν να θέσουν το γαλλικό φράγκο εκτός Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Συναλλαγματικών Ισοτιμιών (ΕΜΣΙ), με «χτυπήματα»… πάνω και κάτω από τη ζώνη, ανοίγοντας το δρόμο για τη δημιουργία του ευρώ. Σήμερα, τον τελευταίο χρόνο του Τρισέ στο «τιμόνι» της ΕΚΤ , οι «παίκτες» των αγορών αναγνωρίζουν ότι… παίζει μόνος του και καθημερινά, για να αντιμετωπίσει την κρίση, που απειλεί να εξαφανίσει το ευρώ.

Αναμφισβήτητα, οι μέχρι και την ύστατη ώρα παρεμβάσεις της ΕΚΤ βοήθησαν να αμβλυνθούν οι πιέσεις στις αγορές. H Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αγοράζει μαζικά ομόλογα , δημιουργώντας όσο γίνεται καλύτερο κλίμα για την επιτυχία των δημοπρασιών σε Ελλάδα, Πoρτογαλία, Ισπανία και Ιταλία και στην αποκλιμάκωση των spreads, οδηγώντας σε ισχυρή αντίδραση και τα χρηματιστήρια και το Χ.Α.

Πριν δύο εβδομάδες ο Τρισέ «έσπασε τον όρκο του», καθώς δεν απορρόφησε από τις τράπεζες όλο το ποσό των 73,5 δισ. ευρώ που έχει διαθέσει για να αγοράσει ομόλογα αλλά μόνο τα 61,7 δισ. ευρώ. Άφησε με αυτό τον τρόπο να παραμείνει στο σύστημα πρόσθετη ρευστότητα περίπου 13 δισ. ευρώ.
Η υπαναχώρηση αυτή της ΕΚΤ έγινε σιωπηρά και χωρίς τυμπανοκρουσίες, όταν στη Φραγκφούρτη αποφάσισαν προχωρήσουν σε περιορισμένη κλίμακα προς μια άτυπη «ποσοτική χαλάρωση». Στην ουσία, δηλαδή, να αφήσουν «φρέσκο» χρήμα να περάσει στην αγορά.

Είναι η δεύτερη φορά από τον περασμένο Μάιο, οπότε η ΕΚΤ άρχισε να αγοράζει τα ομόλογα των χωρών που έχουν βρεθεί στη δίνη του κυκλώνα (Ελλάδα, Ιρλανδία και Πορτογαλία), που η Κεντρική Τράπεζα αναγκάζεται να υπαναχωρήσει από τη δέσμευσή της, αυξάνοντας την προσφορά χρήματος.

«Θα καταστρέψετε το ευρώ»

Ηταν γνωστό ότι ο επικεφαλής της ΕΚΤ Ζαν Κλωντ Τρισέ ήταν αντίθετος στην πρόταση της Γερμανίας και της Γαλλίας για τον νέο μηχανισμό σταθερότητας που προβλέπει και τη συμμετοχή ιδιωτών, όμως δεν ήταν γνωστοί οι δραματικοί τόνοι με τους οποίους απευθύνθηκε στην Άνγκελα Μέρκελ και τον Νικολά Σαρκοζί για να ματαιώσει τα σχέδιά τους.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της αμερικανικής εφημερίδας Wall Street Journal ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ζαν Κλωντ Τρισέ προειδοποίησε, στη συνεδρίαση του Συμβουλίου των Υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης στις 18 Οκτωβρίου στο Λουξεμβούργο, ότι οι προτάσεις της Γερμανίας και της Γαλλίας για το νέο μηχανισμό σταθερότητας θα καταστρέψουν το ευρώ.

"Θα καταστρέψετε το ευρώ", φέρεται να είπε ο κ. Τρισέ στη γαλλική αντιπροσωπεία στο Ecofin, όταν έλαβε από τον Υφυπουργό Οικονομικών της Γερμανίας Γιούργκεν Ασμούσεν το κείμενο της συμφωνίας που είχαν κάνει την ίδια ημέρα στην πόλη Ντοβίλ η γερμανίδα Καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ και ο Γάλλος Πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί.

Αιτία της αντίδρασης του κ. Τρισέ ήταν η πρόβλεψη στη γαλλογερμανική συμφωνία ότι από το 2013 που θα λειτουργήσει ο νέος μηχανισμός σταθερότητας, θα κληθούν και οι ιδιώτες επενδυτές να μετέχουν στο κόστος ενδεχόμενης αναδιάρθρωσης χρέους χώρας της Ευρωζώνης. Αυτό, κατά την άποψη του Γάλλου κεντρικού τραπεζίτη θα υπέσκαπτε τις ευρωπαϊκές αγορές ομολόγων.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της εφημερίδας, ο κ. Τρισέ επανέλαβε την κριτική του για το θέμα αυτό και στο δείπνο που έγινε μετά από 10 ημέρες, πριν από τη Σύνοδο Κορυφής στις 29 Οκτωβρίου, λέγοντας στον Γάλλο Πρόεδρο: "Δεν αντιλαμβάνεστε πόσο σοβαρή είναι η κατάσταση", ο οποίος με τη σειρά του απάντησε: "Μάλλον μιλάτε σε τραπεζίτες, εμείς είμαστε υπεύθυνοι για τους πολίτες".

Ο Τρισέ «πετάει το μπαλάκι» στις κυβερνήσεις των χωρών της Ευρωζώνης, υπογραμμίζοντας ότι είναι αναγκαία η λήψη και η εφαρμογή άμεσων μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής για την αντιμετώπιση των τεράστιων ελλειμμάτων.

Καλώντας τις κυβερνήσεις της Ευρωζώνης, να «αναλάβουν τις ευθύνες τους», σε σχέση με την ενίσχυση των κεφαλαίων του ταμείου στήριξης των ασθενών οικονομιών, ο Τρισέ άφησε σαφώς να εννοηθεί, ότι θα πιέσει τις κυβερνήσεις -με πρώτη, βέβαια, την γερμανική- να προσθέσουν «πυρομαχικά» στο European Financial Stability Fund για νέες επιχειρήσεις διάσωσης, ακόμη και μεγάλων οικονομιών, όπως η ισπανική. Αυτό φαίνεται ότι είναι και το «αντίβαρο» που ζητά η ΕΚΤ από τους πολιτικούς ηγέτες -και το περιμένει πιθανότατα από τη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου- για να αντισταθμισθεί η αρνητική επίπτωση της δημιουργίας μόνιμου μηχανισμού ελεγχόμενων χρεοκοπιών από το 2013. Αν το EFSF αποκτήσει «πυρομαχικά» της τάξεως των 2 τρισ. ευρώ, αρκετά για να διασωθεί ακόμη και μια μεγάλη οικονομία της Ευρωζώνης, αυτό θα δώσει και στην ΕΚΤ την ευχέρεια για μεγάλης κλίμακας αγορές περιφερειακών ομολόγων, χωρίς τον κίνδυνο να τα «φορτωθεί» μόνιμα στον ισολογισμό της, αφού ανά πάσα στιγμή θα μπορεί να καλέσει σε «βοήθεια» το EFSF. Ίσως αυτό να είναι και το μυστικό σχέδιο του Ζαν Κλωντ Τρισέ για να σταματήσει πριν τη λήξη της θητείας του οριστικά την αμφισβήτηση της σταθερότητας της Ευρωζώνης από τις αγορές…

Μεγάλο ρίσκο

Το ρίσκο ωστόσο για τον κεντρικό τραπεζίτη είναι μεγάλο, καθώς σε περίπτωση αποτυχίας της πολιτικής, η ΕΚΤ θα αναγκαστεί τελικά να προχωρήσει στη λήψη νέων μέτρων.

«Η άρνηση της ΕΚΤ να γίνει πιο επιθετική, απεικονίζει την πεποίθηση πως τα δημοσιονομικά προβλήματα της Ευρωζώνης, μπορούν να λυθούν μόνο από τα προγράμματα προσαρμογής που εφαρμόζουν οι κυβερνήσεις και ότι η παροχή επιπλέον ρευστότητας απλώς θα καθυστερούσε την ημέρα του υπολογισμού», σχολιάζει ο Peter Dixon, οικονομολόγος της Commerzbank.

Παράλληλα προσθέτει πως «η ΕΚΤ προσπαθεί με επιτυχία να διασφαλίσει ότι οι αγορές συνεχίζουν τη λειτουργία τους, ωστόσο μια τέτοια κίνηση προϋποθέτει οι κυβερνήσεις να καθίσουν κάτω και να σκεφτούν πιο καθαρά».

Σε ένα σημάδι που καταδεικνύει ότι το δ.σ. της ΕΚΤ παραμένει διαιρεμένο, ο Jean Claude Trichet δήλωσε πως το πρόγραμμα ομολόγων απολαμβάνει τη στήριξη της «συντριπτικής πλειοψηφίας», ωστόσο όχι του συνόλου των μελών του δ.σ. της ΕΚΤ.

Είναι γνωστή άλλωστε η αντίθεση του προέδρου της Bundesbank και «δελφίνου» για την προεδρία της ΕΚΤ, Axel Weber, ο οποίος έχει δηλώσει επανειλημμένως πως το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων έχει αποτύχει και θα πρέπει να καταργηθεί, ενώ είχε ταχθεί εξαρχής κατά της εφαρμογής του.
Ωστόσο ερωτώμενος σχετικά με τις ανακοινώσεις Trichet, ο Weber τόνισε πως δεν έχει να προσθέσει κάτι παραπάνω.

Την εκτίμησή της ότι η ΕΚΤ ίσως προχωρήσει σε αύξηση των παρεμβάσεών της αγοράζοντας περισσότερα ομόλογα, προκειμένου να διασφαλίσει ότι θα αποτραπεί η επέλαση της κρίσης χρέους, αναλύει σε σχετικό της report η Goldman Sachs.

Citi καλεί ΕΚΤ να ρίξει επιπλέον 2 τρισ.


Πάντως, οι αγορές θέλουν από την ΕΚΤ να ρίξει και άλλο χρήμα. Η Citigroup καλεί την ΕΚΤ να ρίξει επιπλέον 2 τρισ. ευρώ στην Ευρωζώνη προκειμένου να σωθεί από τη δημοσιονομική κρίση, ενώ εκτιμά ότι το ευρώ δεν θα αντέξει για πολύ μετά το 2011.

Τρία βήματα χρειάζονται προκειμένου να σωθεί το ευρώ και ενδεχομένως και η Ε.Ε. στο σύνολό της από μια γρήγορη κατάρρευση λόγω του κύματος δημοσιονομικών αναταραχών και τραπεζικών προβλημάτων, εκτιμά ο Willem Buiter, κορυφαίος οικονομολόγος της Citi.

Πρώτον, το μέγεθος της παρεχόμενης ρευστότητας στα προγράμματα προσωρινής στήριξης των ευάλωτων χωρών θα πρέπει να αυξηθεί στα 2 τρισ. ευρώ (από τα 860 δισ. ευρώ) εκ των οποίων τουλάχιστον τα μισά θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν άμεσα.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο μηχανισμός διάσωσης που ισχύει τώρα δεν επαρκεί για την χρηματοδότηση των αναγκών της ισπανικής οικονομίας. Ακόμα δεν είναι αρκετός για τις ανάγκες χωρών, όπως η Ιταλία, το Βέλγιο και η Γαλλία σε περίπτωση που αποκλειστούν από τις αγορές λόγω αποφυγής ρίσκου και πανικού.

Επισημαίνει ότι μόνη της η Ε.Ε. δεν μπορεί πρακτικά να καλύψει επιπλέον ανάγκες 1 τρισ. ευρώ, ούτε το ΔΝΤ έχει την αρμοδιότητα να συμμετάσχει σε μια τέτοια χρηματοδότηση. Οπότε, σημειώνει, μένουν δύο τρόποι πιθανών πόρων: τα μη ευρωπαϊκά sovereign wealth funds και η ΕΚΤ. Ο κλήρος μάλιστα πέφτει στην ΕΚΤ καθώς η πρώτη λύση μοιάζει μη ελκυστική, προσθέτει. Η ΕΚΤ θα μπορέσει να προσφέρει το 1 τρισ. ευρώ ή ακόμα και το συνολικό ποσό των 2 τρισ. ευρώ στις χώρες που τα έχουν ανάγκη μέσω της αγοράς ομολόγων στις δευτερογενείς αγορές. Αυτό θα το καταφέρει με επέκταση των μη νομισματικών παγίων της ή με την έκδοση τίτλων ή ομολόγων. Εναλλακτικά, αν δεν προχωρήσει σε κάτι τέτοιο, θα χορηγήσει μη άμεση βοήθεια είτε δανείζοντας στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, είτε αγοράζοντας τίτλους από αυτό το 2011.
Produced by