01
ΦΕΒ

Deal στο Νταβός για… «στοπ» στη χρεοκοπία


ΤΟΥ ΝΩΝΤΑ ΧΑΛΔΟΥΠΗ
(nontas71@gmail.com)

*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΧΡΗΜΑ ΤΡΙΤΗ

Σε συμφωνία για την αποφυγή της πρώτης χρεοκοπίας κράτους της Ευρωζώνης κατέληξαν πολιτικοί, κεντρικοί τραπεζίτες και κορυφαίοι εμπορικοί τραπεζίτες, με επικεφαλής τον Γιόζεφ Άκερμαν της Deutsche Bank, στο περιθώριο των εργασιών του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός.
Η συμφωνία που κατ’ αρχήν επιτεύχθηκε θα περάσει πλέον μέσα από τις επίσημες διαδικασίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αρχής γενομένης από τη Σύνοδο Κορυφής αυτής της εβδομάδας, ενώ η Γερμανία θα απαιτήσει την επιβολή κανόνων δρακόντειας δημοσιονομικής πειθαρχίας για να «ανάψει πράσινο».

Σύμφωνα με πληροφορίες, η συμφωνία καλείται να υπηρετήσει δύο βασικές προτεραιότητες των τραπεζιτών, αλλά και την ανάγκη της γερμανικής κυβέρνησης να αποφύγει σε αυτή την φάση την εισαγωγή στο Κοινοβούλιο προς έγκριση θεαματικών μεταρρυθμίσεων, ποσοτικών και ποιοτικών, στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Οικονομικής Σταθερότητας (EFSF):

- Για την ΕΚΤ είναι θέμα ζωτικής σημασίας, σε μια περίοδο που ενισχύονται οι πληθωριστικές πιέσεις, να δημιουργήσει ένα κανάλι διοχέτευσης των ομολόγων υπερχρεωμένων κυβερνήσεων εκτός του χαρτοφυλακίου της, ώστε το πρόγραμμα στήριξης των αγορών ομολόγων της περιφέρειας να μη μετατρέψει την ΕΚΤ σε «τράπεζα τοξικών», περιορίζοντας την αποτελεσματικότητα της νομισματικής πολιτικής. Ο Ζαν Κλοντ Τρισέ επέμενε εξαρχής στην ανάγκη να βρεθεί τρόπος να μεταφερθούν στο EFSF τα ομόλογα που αγοράζει η ΕΚΤ, γνωρίζοντας καλά ότι, αν αυτό δεν συμβεί, πολύ σύντομα η ΕΚΤ θα υποχρεωθεί να σταματήσει το πρόγραμμα στήριξης των ομολόγων της περιφέρειας.

- Για τους εμπορικούς τραπεζίτες και δη για τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές τράπεζες πρώτη προτεραιότητα είναι να σταματήσουν το... τρένο των ελεγχόμενων χρεοκοπιών χωρών της ευρωζώνης μετά το 2013. Όχι μόνο για να αποτρέψουν την καταγραφή ζημιών από το «κούρεμα» πιστωτών, αλλά -στην περίπτωση των μεγαλύτερων τραπεζών, όπως η Deutsche Bank- για να αποφύγουν την ενεργοποίηση των συμβολαίων ασφάλισης ομολόγων (CDS) δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ (ως γνωστόν, οι μεγαλύτερες τράπεζες έχουν το ρόλο του «ασφαλιστή» ομολόγων, λαμβάνοντας μεγάλες αποδόσεις, που αυτή την περίοδο πλησιάζουν το 9%).

- Για τους πολιτικούς, δηλαδή για την γερμανική κυβέρνηση, που θα επωμισθεί το μεγαλύτερο βάρος από τις διασώσεις, έχει ιδιαίτερη σημασία να αποφύγουν να αναλάβουν από σήμερα δεσμεύσεις για θεαματικές μεταρρυθμίσεις στο EFSF.

Η Άνγκελα Μέρκελ , έχοντας να αντιμετωπίσει εκλογές στην Βάδη - Βυρτεμβέργη στα τέλη Μαρτίου, αλλά και τις έντονες αντιδράσεις εντός του συνασπισμού της, κυρίως από τους Ελεύθερους Δημοκράτες (FDP), δεν μπορεί σε αυτή την φάση να προωθήσει στη Βουλή την αύξηση των κονδυλίων του EFSF πάνω από το πλαφόν των 440 δις. Ευρώ, ή σημαντικές θεσμικές αλλαγές στη λειτουργία του, όπως η παροχή της δυνατότητας να αγοράζει απευθείας ομόλογα από τις αγορές, ή να δανείζει μεγάλες τράπεζες. Το μόνο που μπορεί το Βερολίνο, όπως έχει διαμηνύσει, να εγκρίνει σε αυτή την φάση είναι η αύξηση των γερμανικών εγγυήσεων προς το EFSF, ώστε να έχει στη διάθεσή του ο Μηχανισμός και τα 440 δισ. ευρώ του θεωρητικού πλαφόν κονδυλίων – σήμερα έχει μόνο 250 δισ. ευρώ, καθώς δεν επαρκούν οι εγγυήσεις για να διαθέσει περισσότερα, χωρίς να διακυβευθεί η πιστοληπτική αξιολόγηση των ομολόγων του.

Χρυσή τομή

Η χρυσή τομή αυτών των αντικρουόμενων επιδιώξεων και προτεραιοτήτων βρέθηκε στο Νταβός, ύστερα από εντατικές διαβουλεύσεις των τριών εμπλεκόμενων πλευρών, όπως ακριβώς και πέρυσι λήφθηκαν στο ελβετικό θέρετρο οι κατ’ αρχήν αποφάσεις για τη διάσωση της Ελλάδας, μερικούς μήνες αργότερα.

Το σχέδιο προβλέπει, ότι για την Ελλάδα, που αποτελεί και πάλι τον «πιλότο» για όλες τις περιπτώσεις που ίσως ακολουθήσουν στην Ευρωζώνη , θα ακολουθηθεί μια τακτική αναδιάρθρωσης του χρέους από... την πίσω πόρτα και ενίσχυσης της θέσης της χώρας στην αγορά ομολόγων, χωρίς δηλαδή να οδηγηθεί σε κάποια μορφή χρεοκοπίας:

- Το δάνειο των 110 δισ. ευρώ θα επιμηκυνθεί ίσως και περισσότερο από το αρχικά αναμενόμενο (η Bundesbank δεν θα είχε αντίρρηση ακόμη και για 30ετή διάρκεια του δανείου, όπως διαμήνυσε ο Άξελ Βέμπερ στους συνομιλητές του στο Νταβός), χωρίς να αποκλείεται και μια μείωση του επιτοκίου δανεισμού. Με τον τρόπο αυτό, θα μειωθούν θεαματικά οι πληρωμές τοκοχρεολυσίων για το ¼ του δημοσίου χρέους της χώρας, όπως αυτό θα έχει διαμορφωθεί το 2015 –βέβαια, το πρόβλημα για την Ελλάδα είναι ότι μαζί με την επιμήκυνση παρατείνεται και η διάρκεια των εξόχως επιβαρυντικών όρων του αρχικού μνημονίου, που περιλαμβάνουν μέχρι και τη δυνατότητα κατάσχεσης περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου από τους επίσημους πιστωτές.

- Για να ενισχυθεί δραστικά η θέση της Ελλάδας στις αγορές ομολόγων και να «κουρευθεί» ένα ακόμη μέρος του χρέους της, το EFSF θα προσφέρει χρηματοδότηση στην κυβέρνηση, προκειμένου να επαναγοράσει τα ομόλογα που βρίσκονται σήμερα στο χαρτοφυλάκιο της ΕΚΤ. Αυτά έχουν ονομαστική αξία περίπου 35 δισ. ευρώ, αλλά η κυβέρνηση θα τα επαναγοράσει στο 70% της αξίας τους, αφού και η ΕΚΤ τα απέκτησε σε «χτυπημένες» τιμές (έμμεσο «κούρεμα» ονομαστικής αξίας του χρέους). Με την κίνηση αυτή, δεν θα ελαφρυνθεί σημαντικά το χρέος της χώρας, αλλά θα λυθούν τα χέρια της ΕΚΤ, για να συνεχίσει αδιατάρακτα τις παρεμβάσεις της στην αγορά ομολόγων, συμβάλλοντας έτσι στην αποκλιμάκωση των spreads.

- Βελτιώνοντας σημαντικά με αυτούς τους τρόπους την αξιολόγηση της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους και τη θέση της χώρας στην αγορά ομολόγων, οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί θα διευκολύνουν την επάνοδο των spreads σε «λογικά» επίπεδα, ώστε ακόμη και μέσα στο 2011 να επανέλθει η Ελλάδα σε εκδόσεις ομολόγων.

- Σε περίπτωση που αυτός ο στόχος δεν επιτευχθεί, η ΕΚΤ θα συνεχίσει τις αγορές ελληνικών ομολόγων, που με την ίδια διαδικασία θα επαναγοράζονται από την κυβέρνηση σε «χτυπημένες» τιμές, ώστε να περιορίζεται η ονομαστική αξία του χρέους. Αν αυτό συνεχισθεί, ακόμη και αν η Ελλάδα δεν επανέλθει στις αγορές γρήγορα και ομαλά, το 2013 θα έχει αποσυρθεί το μεγαλύτερο μέρος του χρέους της από την αγορά. Έτσι, θα είναι πολύ πιο εύκολο, χωρίς κραδασμούς για το διεθνές πιστωτικό σύστημα, να γίνει ένα πρόσθετο «κούρεμα», στην περίπτωση που η χώρα δεν καταφέρει να περάσει τα τεστ φερεγγυότητας, που θα ενσωματωθούν στο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της Eυρωζώνης, παράλληλα με τη λειτουργία του μόνιμου Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας μετά το 2013.

Για να αποδεχθεί αυτές τις ρυθμίσεις, η Γερμανία αξιώνει όχι μόνο να ψηφισθούν από την Βουλή μέχρι το τέλος του α’ εξαμήνου όλα τα μέτρα που θα περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα της περιόδου 2012-2014 (με στόχο εξοικονόμησης 12 δισ. ευρώ), αλλά και να περιληφθεί στην ελληνική νομοθεσία δεσμευτική πρόβλεψη για ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς, κατά τα πρότυπα της αντίστοιχης συνταγματικής ρύθμισης που ισχύει στην Γερμανία («φρένο χρέους»). Δηλαδή, η χρεοκοπία της χώρας αποφεύγεται, αλλά με τίμημα την αιώνια δέσμευση της οικονομικής πολιτικής σε γερμανικού τύπου πειθαρχία...

Produced by