01
ΜΑΡ

«Ασήκωτα» μέτρα με το Μνημόνιο Νο 4!


ΤΟΥ ΝΩΝΤΑ ΧΑΛΔΟΥΠΗ
(nontas71@gmail.com)

*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΧΡΗΜΑ ΤΡΙΤΗ

Οι έντονες αμφιβολίες για τη δυνατότητα της ελληνικής κυβέρνησης να εφαρμόσει το πολύ σκληρό πρόγραμμα λιτότητας που φέρνει η τελευταία αναθεώρηση του Μνημονίου αναζωπυρώνουν τα σενάρια πρόωρων εκλογών, που έκαναν χθες την εμφάνισή τους και σε κύριο άρθρο των “Financial Times”. Η αναθεώρηση του Μνημονίου και το τετραετές πρόγραμμα σκληρής λιτότητας που πρέπει να εγκρίνει η Βουλή μέχρι τα μέσα Μαΐου δημιουργούν δημιουργούν φόβους, ότι οι διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας θα γίνουν πολιτικά… ασήκωτες για την κυβέρνηση.

Με το «πακέτο» του Μαΐου, που απαιτεί την έγκριση της Βουλής, η κυβέρνηση καλείται να περιγράψει με σαφήνεια πρόσθετα μέτρα στην… πλάτη των πρόσθετων μέτρων του Δεκεμβρίου (ύψους 8,2 δισ. ευρώ), για εξοικονόμηση άλλων 1,7 δισ. ευρώ το 2011, ενώ συνολικά μέχρι και το 2014 ο συνολικός στόχος εξοικονόμησης πλησιάζει το ασύλληπτο ποσό των 28,5 δισ. ευρώ (9,9 δισ. ευρώ φέτος και 18,6 δισ. για την τριετία 2012-2014). Η λιτότητα , βέβαια, δεν τελειώνει το 2014, καθώς το 2015, χωρίς αυτό να αποτελεί τυπικά δέσμευση της κυβέρνησης με το Μνημόνιο , θα πρέπει να εξοικονομηθούν επιπλέον ποσά μέχρι 8-9 δισ. ευρώ.

Το εκλογικό σενάριο που όλο και περισσότεροι διαβλέπουν στον ορίζοντα, παρότι η κυβέρνηση επιμένει να το διαψεύδει κατηγορηματικά, προβλέπει ότι ο Πρωθυπουργός θα αναλάβει πολιτική πρωτοβουλία αμέσως μετά τη Σύνοδο Κορυφής του Μαρτίου. Αν εγκριθεί η αναβάθμιση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Οικονομικής Σταθερότητας και η επιμήκυνση του ελληνικού δανείου με χαμηλότερο επιτόκιο, θα προκηρύξει, σύμφωνα με το σενάριο, εκλογές χωρίς καθυστέρηση, επιδιώκοντας μια νέα λαϊκή εντολή, που θα του επιτρέψει τον Μάιο να περάσει χωρίς κραδασμούς από τη Βουλή το «πακέτο» μέχρι και το 2014, η χρονική διάρκεια του οποίου ξεπερνά άλλωστε τα όρια… ζωής της σημερινής κυβέρνησης. Σε περίπτωση αρνητικών εξελίξεων στη Σύνοδο Κορυφής, δηλαδή αν οι αποφάσεις οριστικής λύσης της κρίσης χρέους μετατεθούν αργότερα, αρκετοί εκτιμούν ότι ο πρωθυπουργός θα υποχρεωθεί να προσφύγει στις κάλπες, καθώς θα είναι πολιτικά πολύ δύσκολο για την κυβέρνηση να περάσει τις ψηφοφορίες στη Βουλή τον Μάιο.

Τα σενάρια αυτά διαψεύδονται συνεχώς και με ένταση από τα κυβερνητικά στελέχη. Όμως, στους κόλπους του κυβερνώντος κόμματος είναι διάχυτος ο προβληματισμός για το άμεσο μέλλον, καθώς τα μέτρα που πρέπει να αποφασισθούν θεωρούνται πολιτικά «εκρηκτικά», χωρίς να υπάρχει και η βεβαιότητα ότι θα οδηγήσουν στην έξοδο από την κρίση.

Απολύσεις στο Δημόσιο

Ο προβληματισμός είναι έντονος στο ΠΑΣΟΚ ιδιαίτερα για το μέλλον της απασχόλησης στο Δημόσιο, που διαγράφεται «σκοτεινό». Όπως αναφέρεται στη σελίδα 114 του αναθεωρημένου Μνημονίου, που έδωσε στη δημοσιότητα την Πέμπτη η Κομισιόν , η κυβέρνηση έχει αναλάβει τη δέσμευση να «τσεκουρώσει» με πρωτοφανή στην ιστορία τρόπο τα εισοδήματα και την απασχόληση των δημοσίων υπαλλήλων και των ανέργων:

- Όπως τονίζεται στο αγγλικό κείμενο της Κομισιόν, το σχέδιο προϋπολογισμού του 2012 θα πρέπει να ενσωματώνει σχέδιο μεγάλης μείωσης της απασχόλησης στο Δημόσιο. Ειδικότερα, καλείται η κυβέρνηση να μειώσει την απασχόληση περισσότερο από όσο θα μειωνόταν με την απλή εφαρμογή του κανόνα της μιας πρόσληψης για κάθε αποχώρηση.

- Με αυτή τη μείωση απασχόλησης, η κυβέρνηση καλείται να εξοικονομήσει το 2012 το αστρονομικό ποσό των 600 εκατ. ευρώ από τη μισθοδοσία των δημοσίων υπαλλήλων! «Η μείωση της απασχόλησης στο Δημόσιο πέραν του κανόνα για το ένα προς πέντε θα πρέπει να επιτρέψει εξοικονόμηση τουλάχιστον 600 εκατ. ευρώ», τονίζεται χαρακτηριστικά.

- Δεδομένου ότι τα 600 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν στο κόστος μισθοδοσίας τουλάχιστον 20.000 υπαλλήλων, γίνεται αντιληπτό ότι το ζητούμενο είναι να φέρει σε πέρας η κυβέρνηση μέσα στο 2012 το μεγαλύτερο πρόγραμμα απομάκρυνσης δημοσίων υπαλλήλων στη σύγχρονη ελληνική ιστορία. Αυτό θα γίνει πιθανότατα, λόγω της συνταγματικής απαγόρευσης των απολύσεων, με κλείσιμο φορέων και οργανισμών και κατάργηση χιλιάδων θέσεων προσωπικού.

- Επιπλέον, η κυβέρνηση δεσμεύεται να αναθεωρήσει εκ βάθρων το καθεστώς επιδότησης των ανέργων, σε μια εποχή που ο αριθμός τους αυξάνεται χωρίς προηγούμενο. Ειδικότερα, όπως αναφέρει το αναθεωρημένο Μνημόνιο, τα επιδόματα ανεργίας θα πρέπει να χορηγούνται από το 2012 με προηγούμενο έλεγχο όλων των εισοδημάτων κάθε ανέργου (means testing, στην τεχνική ορολογία της Τρόικας).

- Αυτό σημαίνει, ότι χιλιάδες άνεργοι όχι μόνο θα λαμβάνουν μειωμένα επιδόματα ανεργίας, αλλά ενδέχεται να στερηθούν εντελώς το επίδομα, στην περίπτωση που λαμβάνουν, για παράδειγμα, ένα μικρό εισόδημα από ενοίκια, με το οποίο «αγγίζουν» το όριο της φτώχειας. Η μεταρρύθμιση στη χορήγηση των επιδομάτων προβλέπεται εξαιρετικά επώδυνη για χιλιάδες ανέργους, αφού ο στόχος εξοικονόμησης που τίθεται φθάνει τα 500 εκατ. ευρώ ετησίως από το 2012, παρότι μέχρι τότε ο αριθμός των ανέργων αναμένεται να έχει αυξηθεί σε εφιαλτικά ύψη.

Εξοντωτικοί έμμεσοι φόροι

Πέραν αυτών των μέτρων, το αναθεωρημένο Mνημόνιο περιλαμβάνει άγριες καταστάσεις αυξήσεων της έμμεσης φορολογίας. Ο στόχος που τίθεται για την είσπραξη πρόσθετων εσόδων από την αύξηση της φορολογίας του πετρελαίου θέρμανσης, με την οποία θα διπλασιασθεί από το χειμώνα του 2011 η τιμή του, φθάνει τα 720 εκατ. ευρώ, μετά την αφαίρεση των επιδομάτων θέρμανσης που θα καταβληθούν στους ασθενέστερους. Το ύψος του ποσού δείχνει, ότι το επίδομα θέρμανσης θα είναι αστείο και περιορισμένο σε μικρό αριθμό νοικοκυριών, ενώ οι περισσότερες ελληνικές οικογένειες θα αρχίσουν να… παγώνουν από αυτό το φθινόπωρο. Ακόμη και τα αναψυκτικά και οι χυμοί (μη αλκοολούχα ποτά) θα γίνουν απλησίαστα, καθώς περιλαμβάνεται στο νέο Μνημόνιο δέσμευση της κυβέρνησης να επιβάλει πρόσθετο φόρο κατανάλωσης, για την είσπραξη 300 εκατ. ευρώ το 2012.

Για την επίτευξη των ιδιαίτερα φιλόδοξων δημοσιονομικών στόχων, η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί να επανεξετάσει το σύνολο των επιδομάτων κοινωνικής πρόνοιας που καταβάλλονται σε πολλές κατηγορίες ασθενέστερων πολιτών και θα καθιερώσει εισοδηματικούς ελέγχους για την καταβολή τους. Στο πεδίο της άμεσης φορολογίας, έχουν ήδη τεθεί στο στόχαστρο όλες οι φοροαπαλλαγές φυσικών και νομικών προσώπων, πολλές από τις οποίες ευνοούν τα νοικοκυριά με μέσα και χαμηλά εισοδήματα.

Σε ό,τι αφορά την εκποίηση-αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, με το περιβόητο πρόγραμμα των 50 δισ. ευρώ, η Τρόικα δεν περιλαμβάνει μεν το ποσό αυτό στους δεσμευτικούς στόχους του μνημονίου, δηλαδή δεν θα κινδυνεύσει η Ελλάδα με «πάγωμα» εκταμιεύσεων του διεθνούς δανείου, αν δεν επιτύχει αυτά τα εξωφρενικά υψηλά ποσά εισπράξεων. Όμως, η δέσμευση της κυβέρνησης να αντλήσει τεράστια ποσά από την εκποίηση-αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας μνημονεύεται κατ’ επανάληψη στο κείμενο της Κομισιόν και ενσωματώνεται στις προβλέψεις για τη μείωση του δημοσίου χρέους τα επόμενα χρόνια, κάτι που δείχνει ότι η Τρόικα έχει λάβει πολύ σοβαρά υπόψη αυτό το στόχο και θα πιέζει συνεχώς την κυβέρνηση να προχωρήσει στην εκποίηση-αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, περιλαμβανομένης της αξιοποιήσιμης εμπορικά γης και λοιπών ακινήτων του Δημοσίου.

Λογιστικό κόλπο για το έλλειμμα

Η Τρόικα τελικά επέτρεψε στο υπουργείο Οικονομικών, καθώς οι αριθμοί για το 2010 δεν έβγαιναν… με τίποτα, να «μαγειρέψει» τα στοιχεία για το έλλειμμα με ένα λογιστικό τέχνασμα ολκής: Με διάταξη που ενσωματώθηκε στο φορολογικό νομοσχέδιο που οδεύει προς ψήφιση από τη Βουλή, η κυβέρνηση θα έχει τη δυνατότητα, εφόσον υπάρχει συναίνεση ιδιωτών στους οποίους οφείλει χρήματα από πάσης φύσεως υποχρεώσεις, να εξοφλεί τις υποχρεώσεις της όχι μετρητοίς, αλλά με ειδικά ομόλογα .

Αυτό το τέχνασμα επιστρατεύεται, καθώς τα «φέσια» του δημοσίου σε ιδιώτες στο τέλος του 2010 εκτιμάται ότι ξεπέρασαν το 1% του ΑΕΠ (2,3 δισ. ευρώ) και αν εξοφλούνταν αμέσως και ενσωματώνονταν στο έλλειμμα, όπως προέβλεπε το αρχικό Μνημόνιο, αυτό θα ξεπερνούσε το 10,5% του ΑΕΠ και θα τινάζονταν στον αέρα όλες οι προβλέψεις.

Με την εξόφληση με ομόλογα, η εξόφληση αυτών των υποχρεώσεων θα γίνει σταδιακά τα επόμενα χρόνια και δεν θα επιβαρύνει μόνο τα στοιχεία του 2010, εκτροχιάζοντας όλο το πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής. Είναι και αυτή άλλη μια σημαντική «έκπτωση» που εκχώρησε η Τρόικα στην κυβέρνηση, έναντι των αρχικών δεσμευτικών στόχων του μνημονίου, η οποία επιβεβαιώνει αυτό που πολλοί φωνάζουν εδώ και καιρό, ότι δηλαδή το πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής του μνημονίου ήταν εντελώς ανεδαφικό…
Produced by