08
ΜΑΡ

«Τσεκούρι» από Moody’s με σενάριο χρεοκοπίας!


Του Νώντα Χαλδούπη (nontas71@gmail.com)

*Αναδημοσίευση από ΧΡΗΜΑ ΤΡΙΤΗ

Σκηνικό κρίσης, που η πρόσφατη ιστορία έχει δείξει ότι ευνοεί το «ξεκόλλημα» κρίσιμων αποφάσεων των Ευρωπαίων ηγετών, δημιουργεί το χθεσινό «τσεκούρωμα» των ελληνικών ομολόγων από τον οίκο Moody’s, με επαναφορά των σεναρίων αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους πριν από το 2013. Η υποβάθμιση έρχεται σε μια χρονική στιγμή, όπου η Άνγκελα Μέρκελ , όπως αναφέρει το «Spiegel», είναι έτοιμη να εγκρίνει τη χορήγηση δανείου από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Οικονομικής Σταθερότητας στην Ελλάδα, παρά τις αντιδράσεις των βουλευτών του κυβερνητικού συνασπισμού της, ενώ ο Όλι Ρεν απευθύνει έκκληση στους ηγέτες της Ε.Ε. να εγκρίνουν «χαλαρότερους» όρους δανεισμού για Ελλάδα και Ιρλανδία .

Πολλοί αναλυτές τραπεζών τόνιζαν, μετά την εξαιρετικά «βίαιη» υποβάθμιση της Ελλάδας από την Moody’s, ότι η κίνηση αυτή δημιουργεί «ελεγχόμενα» προβλήματα στο Δημόσιο και τις τράπεζες, ενώ μπορεί να αποδειχθεί… «μασκαρεμένη ευλογία» σε πολιτικό επίπεδο, καθώς υπογραμμίζει σε ένα κρίσιμο χρονικό σημείο την ανάγκη να λάβει τολμηρές αποφάσεις η ευρωπαϊκή ηγεσία για την υπέρβαση της κρίσης:

-Όπως επισημαίνουν αναλυτές, οι ακραίες πιέσεις που δέχθηκε η Ελλάδα πέρυσι από τους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης και τις αγορές πίεσαν πολιτικά την Άνγκελα Μέρκελ, για να «ανάψει πράσινο» στη διάσωση της χώρας με το δάνειο των 110 δις. ευρώ, ενώ της επέτρεψαν να δικαιολογήσει στο εσωτερικό της Γερμανίας μια εξαιρετικά αντιδημοφιλή απόφαση, προβάλλοντας τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης του ευρώ.

-Στην παρούσα συγκυρία, η υποβάθμιση από την Moody’s λίγες μόνο ημέρες πριν την έκτακτη Σύνοδο Κορυφής αυτής της Παρασκευής και την τακτική Σύνοδο της 25ης Μαρτίου, έρχεται να υποστηρίξει την επιχειρηματολογία όσων –ανάμεσά τους και η ελληνική κυβέρνηση- τονίζουν ότι οι κίνδυνοι για τη σταθερότητα του ευρώ παραμένουν υπαρκτοί και απαιτούν τη λήψη τολμηρών αποφάσεων για την υπέρβαση της κρίσης χρέους.

-Για παράδειγμα, η νέα υποβάθμιση της Ελλάδας ρίχνει «νερό στο μύλο» του κοινοτικού επιτρόπου Οικονομικών Υποθέσεων, Όλι Ρεν, ο οποίος μιλώντας χθες σε γερμανική εφημερίδα υπογράμμιζε τους κινδύνους που εξακολουθούν να ελλοχεύουν για Ελλάδα και Ιρλανδία, ζητώντας από τους Γερμανούς βουλευτές να μην μπλοκάρουν τη «χαλάρωση» των όρων δανεισμού των δύο χωρών.

«Φως» από την Γερμανία

Η υποβάθμιση από την Moody’s εκτιμάται ότι διευκολύνει την Άνγκελα Μέρκελ και τον υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε να υλοποιήσουν το σχέδιό τους, που αποκαλύπτεται από τη χθεσινή έκδοση του γερμανικού περιοδικού “Spiegel” να εγκρίνουν την αναβάθμιση του ρόλου και της χρηματοδότησης του EFSF στη Σύνοδο Κορυφής της 25ης Μαρτίου.

Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ του περιοδικού, η Μέρκελ είναι έτοιμη να εγκρίνει όχι την απευθείας αγορά ομολόγων από το EFSF, αλλά τη χορήγηση δανείων σε εθνικές κυβέρνησης, προκειμένου να προχωρούν σε αγορά ομολόγων τους. Προς την κατεύθυνση, άλλωστε, πιέζει φορτικά και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, που θέλει να «ξεφορτωθεί» τα ομόλογα Ελλάδας, Ιρλανδίας και Πορτογαλίας, τα οποία απέκτησε στηρίζοντας τις τρεις χώρες, καθώς στην ΕΚΤ πιστεύουν ότι η κεντρική τράπεζα πρέπει να σταματήσει το συντομότερο τη στήριξη των ομολόγων αδύναμων οικονομιών και να επανέλθει στα συμβατικά της καθήκοντα του ελέγχου του πληθωρισμού.

Σύμφωνα με το “Spiegel”, η Μέρκελ παρενέβη παρασκηνιακά, για να «αποδυναμωθεί» η αυστηρή γλώσσα ψηφίσματος που υιοθέτησαν πρόσφατα οι βουλευτές του κυβερνώντος συνασπισμού, το οποίο αρχικά απέκλειε κάθε δυνατότητα αναβάθμισης του EFSF, ώστε να προσφέρει διευκολύνσεις στις ασθενείς οικονομίες της ευρωζώνης. Και αυτό γιατί η Μέρκελ θέλει να έχει «ελεύθερα χέρια» στη διαπραγμάτευση της 25ης Μαρτίου, ώστε να εγκρίνει τελικά την αναβάθμιση του EFSF, παρά τις αντιδράσεις στο εσωτερικό της Γερμανίας. Απαραίτητη προϋπόθεση, βέβαια, για να «ανάψει πράσινο», όπως η ίδια η Γερμανία καγκελάριος τόνισε την Παρασκευή από το Ελσίνκι, θα είναι να έχουν προηγουμένως (στις 11 Μαρτίου) συμφωνήσει οι κυβερνήσεις της ευρωζώνης με το γερμανικό σχέδιο για συντονισμό της οικονομικής πολιτικής στην κατεύθυνση της δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Το σενάριο αναδιάρθρωσης χρέους

Η χθεσινή ανακοίνωση της Moody’s δεν αποτέλεσε «κεραυνό εν αιθρία», αφού αναμενόταν από τις πρώτες ημέρες του 2011 μια νέα υποβάθμιση της Ελλάδας, την οποία απλώς καθυστέρησαν με παρασκηνιακές μεθοδεύσεις το υπουργείο Οικονομικών και οι ελληνικές τράπεζες. Βέβαια, η υποβάθμιση των ελληνικών ομολόγων κατά τρία «σκαλιά», στο Β1, όπου βρίσκονται οι βαθμολογίες χωρών όπως η Αγκόλα, ήταν τελικά «βαρύτερη» από το αρχικά αναμενόμενο. Μάλιστα, ο διεθνής οίκος αφήνει ανοικτό ενδεχόμενο νέας υποβάθμισης μέσα στο επόμενο τρίμηνο, αφού κρατάει την πρόβλεψη (outlook) για τις αξιολογήσεις των ελληνικών ομολόγων «αρνητική». Το υπουργείο Οικονομικών αντέδρασε έντονα, με μια μακροσκελή και επικριτική για τους οίκους αξιολόγησης ανακοίνωση, όπου χαρακτηρίζει αδικαιολόγητη την υποβάθμιση.

Πέρα από τις αμφιβολίες που εκφράζει η Moody’s στην ανακοίνωσή της για την εκτέλεση του οικονομικού προγράμματος της Ελλάδας και για τις δυνατότητες του ελληνικού φοροεισπρακτικού μηχανισμού να αυξήσει τα δημόσια έσοδα, η χθεσινή ανακοίνωση δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στις επιπτώσεις που θα υπάρξουν για τους κατόχους ελληνικών ομολόγων από τις αποφάσεις των Ευρωπαίων ηγετών στις 25 Μαρτίου:

-Ουσιαστικά, η Moody’s προειδοποιεί, ότι αν γίνουν τελικά δεκτές οι προτάσεις της Γερμανίας, σύμφωνα με τις οποίες θα πρέπει να περνούν από έλεγχο φερεγγυότητας (βιωσιμότητας της εξυπηρέτησης του χρέους) όσες χώρες λάβουν δάνεια από το 2013 και μετά από το μόνιμο Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM), θα είναι για την Ελλάδα αναπόφευκτη η αναδιάρθρωση του χρέους της, καθώς θεωρείται βέβαιο ότι δεν θα περάσει από αυτούς τους ελέγχους με επιτυχία λόγω υψηλού χρέους.

-Αν τελικά υιοθετηθεί η γερμανική πρόταση για συμμετοχή των ιδιωτών στο κόστος των διασώσεων οικονομιών της ευρωζώνης, με την καθιέρωση μηχανισμού ελεγχόμενης χρεοκοπίας, για την Ελλάδα η αναδιάρθρωση του χρέους μπορεί να έλθει πολύ πριν από το καλοκαίρι του 2013, αφού η χώρα θεωρείται βέβαιο ότι θα ζητήσει νέο δάνειο από το ESM, αλλά δεν θα περάσει με επιτυχία τον έλεγχο φερεγγυότητας. Επειδή, όμως, στην περίπτωση αυτή η αναδιάρθρωση χρέους θα είναι βέβαιη για το 2013, η ελληνική κυβέρνηση ίσως μπει στον πειρασμό να την ζητήσει πολύ νωρίτερα, εκτιμά η Moody’s. Με άλλα λόγια, αν περάσει στις 25 Μαρτίου η γερμανική πρόταση για ελεγχόμενες χρεοκοπίες από το 2013, η Ελλάδα είναι πολύ πιθανό να προχωρήσει σε αναδιάρθρωση, με απώλειες για τους ιδιώτες κατόχους ομολόγων της, μέσα στη διετία 2011-2012.

Ουσιαστικά, η Moody’s, όπως νωρίτερα είχαν κάνει και οι δύο άλλοι μεγάλοι οίκοι αξιολογήσεων, εκφράζει με τον κατηγορηματικότερο τρόπο την αντίθεση της αγοράς στις γερμανικές προτάσεις για ελεγχόμενες χρεοκοπίες και συμμετοχή των ιδιωτών δανειστών στα κόστη διάσωσης προβληματικών οικονομιών της ευρωζώνης. Προς το παρόν, παρότι η σχετική γερμανική πρόταση έχει υιοθετηθεί επί της αρχής από τα τέλη του 2010, παραμένει αβέβαιο αν θα ενσωματωθεί και στο τελικό κείμενο των αποφάσεων της 25ης Μαρτίου, γι’ αυτό και οι οίκοι αξιολόγησης επιχειρούν να πιέσουν για την αποτροπή αποφάσεων σε αυτή την κατεύθυνση.

Μυστικά τεστ ρευστότητας στις τράπεζες

Σε τεστ ρευστότητας στις ευρωπαϊκές τράπεζες, τα αποτελέσματα των οποίων δεν θα ανακοινωθούν, όπως αυτά των τεστ αντοχής, αναμένεται να προχωρήσει η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (European Banking Authority), σύμφωνα με δημοσίευμα των “Financial Times”.

Σε μια περίοδο, όπου οι ελληνικές τράπεζες παραμένουν εξαρτημένες από την ΕΚΤ και αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα ρευστότητας, λόγω της μείωσης των καταθέσεων και των υποβαθμίσεων από τους οίκους αξιολόγησης, αυτά τα ξεχωριστά τεστ αναμένεται ότι θα αποδειχθούν ιδιαίτερα δύσκολα, καθώς στα σενάριά τους θα ενσωματωθεί πιθανότατα και η ακραία πρόβλεψη χρεοκοπίας ενός κράτους της ευρωζώνης. Δηλαδή, θα μετρηθεί η ρευστότητα των τραπεζών σε περίπτωση «κουρέματος» των ελληνικών ομολόγων, το οποίο θα μειώσει σημαντικά την αξία τους ως καλύμματα δανεισμού από την ΕΚΤ.

Κατά τα λοιπά, όπως προκύπτει από δηλώσεις του επικεφαλής της EBA, Αντρέα Ενρία, τα τεστ αντοχής που θα ολοκληρωθούν και θα δημοσιευθούν τα αποτελέσματά τους μέσα στον Ιούνιο θα είναι αυστηρότερα από τα περσινά, χωρίς όμως κάποιες σοβαρές αλλαγές στα σενάριά τους –για παράδειγμα, δεν θα μετρηθεί η αντοχή της κεφαλαιακής βάσης των τραπεζών σε περίπτωση αναδιάρθρωσης του χρέους της Ελλάδας. Όμως, αυτή την φορά αναμένεται ότι θα αντιμετωπισθούν με αυστηρότητα οι τράπεζες που θα περάσουν οριακά τον «πήχη» της κεφαλαιακής επάρκειας, καθώς και αυτές θα κληθούν να ενισχύσουν την κεφαλαιακή τους βάση.

Produced by