09
ΜΑΡ

Κυνήγι επιχειρήσεων για υπογραφή ειδικών επιχειρησιακών συμβάσεων


ΤΟΥ ΤΖΩΡΤΖΗ ΡΟΥΣΣΟΥ
(t.roussos@esiea.gr)

*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΧΡΗΜΑ ΤΡΙΤΗ

Με το καντήλι του προσφάτως ψηφισθέντα νόμου που θεσμοθέτησε τις περιβόητες ειδικές επιχειρησιακές συμβάσεις να αρχίζει να τρεμοσβήνει, οι επιτελείς του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης έχουν το τελευταίο διάστημα επιδοθεί σε ένα… κυνήγι προβληματικών επιχειρήσεων που θα δεχθούν να υπογράψουν και δη άμεσα, ειδική επιχειρησιακή σύμβαση με τους εργαζόμενους που απασχολούν…

«Τι τελευταίες ημέρες νιώθω σαν πωλητής» εκμυστηρεύτηκε ανώτατο στέλεχος του υπουργείου Εργασίας σε δημοσιογράφους θέλοντας να καταδείξει τη σοβαρότητα της κατάστασης. Ουσιαστικά οι επιτελείς του υπουργείου Εργασίας με εντολή της υπουργού Λ. Κατσέλη έχουν βγει στην αγορά και «πουλάνε» ειδικές επιχειρησιακές συμβάσεις. Μάλιστα την προηγούμενη εβδομάδα η υπουργός ξέσπασε σε σύσκεψη και ζήτησε μέχρι το τέλος Μαρτίου να έχουν υπογραφεί τουλάχιστον διψήφιος αριθμός ειδικών επιχειρησιακών συμβάσεων. «Είναι αδιανόητο εδώ και δύο μήνες να μην έχουν υπογραφεί 10 ειδικές επιχειρησιακές συμβάσεις…» φέρεται να ανέφερε στη σύσκεψη η υπουργός Λ. Κατσέλη και ήδη τα στελέχη του υπουργείου αναζητούν τις 10πρώτες πρόθυμες επιχειρήσεις που τα σωματεία των εργαζομένων του θα δεχθούν να υπογράψουν μειώσεις μισθών μέσα από τις ειδικές επιχειρησιακές συμβάσεις. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι αυτές οι επιχειρήσεις να εμφανίζουν αρνητικό πρόσημο στα οικονομικά αποτελέσματα τους…

Η δαμόκλειος σπάθη

Η διπλή επίθεση που δέχονται οι μισθοί του ιδιωτικού τομέα αλλά και η αδυναμία της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Εργασίας να… επιβάλλει λοιπόν τις νομοθετικές της ρυθμίσεις που αφορούν στις ειδικές επιχειρησιακές συμβάσεις φέρνουν ένα βήμα πιο κοντά τη νέα, με εντολή της τρόικας των δανειστών, νομοθετική παρέμβαση στις εργασιακές σχέσεις που θα σημάνει τη μείωση των μισθών του ιδιωτικού τομέα.

Αυτή η νέα νομοθετική παρέμβαση αναμένεται να κατατεθεί προς ψήφιση στο τέλος Ιουνίου ενώ στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι αυτή να ισχύσει από το Σεπτέμβριο…

Με τη δαμόκλειο σπάθη των ελεγκτών της Τρόικας να επικρέμεται πάνω από τους μισθούς του ιδιωτικού τομέα και τους εκπροσώπους των δανειστών μας να θεωρούν ως ανεπαρκές το θεσμικό οικοδόμημα που έχει δομήσει η κα Κατσέλη είμαστε περισσότερο κοντά στην ονομαστική μείωση μισθών του ιδιωτικού τομέα, παρά στην διατήρηση του σημερινού συστήματος μισθοδοσίας. Υπενθυμίζεται ότι στις τελευταίες συναντήσεις οι εκπρόσωποι των δανειστών μας, είχαν επισημάνει στην υπουργό Λ. Κατσέλη ότι ο περίφημος νόμος για τις επιχειρησιακές συμβάσεις αυτοαναιρείται με αποτέλεσμα να μην εφαρμόζεται στην πράξη. Συγκεκριμένα η τρόικα διατύπωσε τις ενστάσεις της σχετικά με τις εξουσίες που εξακολουθεί να διατηρεί η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Λούκα Κατσέλη σχετικά με την επέκταση των κλαδικών συμβάσεων, αλλά και τις ασφαλιστικές δικλίδες που καθιστούν ανεφάρμοστες τόσο τις επιχειρησιακές συμβάσεις «ειδικών συνθηκών» όσο και τη σύναψη ατομικών συμβάσεων από τους εργοδότες.

Ήδη καταγράφεται μείωση 20%

Ωστόσο τα πράγματα μόνο καλά δεν προδιαγράφονται για τους μισθωτούς και κατ’ επέκταση και για τους ελεύθερους επαγγελματίες και εμπόρους οι οποίοι βλέπουν τους τζίρους τους συνεχώς να μειώνονται λόγω της καταβαράθρωσης της κατανάλωσης, αφού ήδη έχει συντελεστεί, σύμφωνα με εκτιμήσεις, μείωση των αποδοχών κατά 20% περίπου. Καταρχάς τόση περίπου υπολογίζεται η μείωση στις πρώην ΔΕΚΟ και το τραπεζικό κλάδο από τη μείωση των αμοιβών συνεπεία των περικοπών του 2010 και της συρρίκνωσης του κόστους αλλά και του αριθμού των υπερωριών.


Το παραθυράκι για μείωση μισθών μέσω ατομικών συμβάσεων

Ωστόσο μορφή χιονοστιβάδας έχει ήδη λάβει στην αγορά η μείωση αμοιβών μέσω υπογραφής ατομικής σύμβασης εργασίας. Ειδικά στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις με το δίλημμα απόλυση η μικρότερος μισθός, πολλοί εργοδότες έχουν προχωρήσει σε… ελάφρυνση του μισθολογίου τους με την υπογραφή ατομικών συμβάσεων με μισθό κατώτερο των μισθολογικών απολαβών που προβλέπουν οι ισχύουσες κατά κλάδο συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Μπορεί κάτι τέτοιο να είναι παράνομο όταν υπάρχει κλαδική σύμβαση, ωστόσο η εργατική νομοθεσία προβλέπει ότι αν δεν υπογραφεί εντός 6 μηνών από τη λήξη μιας κλαδικής σύμβασης νέα, τότε δεν υφίσταται ο σχετικός περιορισμός. Υπό αυτές τις προϋποθέσεις πολλοί εργοδότες έχουν και υπό το κράτος της κρίσης, συμφωνήσει με ατομικές συμβάσεις, αμοιβές στα όρια των μισθών του ανειδίκευτου εργάτη ή υπαλλήλου.

Τί θα συμβεί στον τουριστικό κλάδο

Με τις πρόσφατες πολιτικές κρίσεις στις χώρες της Βόρειας Αφρικής (κυρίως την Αίγυπτο) να δίνουν πνοή στον ελληνικό τουρισμό (υπολογίζεται ότι η αύξηση των αφίξεων θα είναι άνω του 10%) η πορεία του αμοιβών στον τουριστικό κλάδο θα ακολουθήσει ωστόσο αντίστροφη πορεία. Ο λόγοι κυρίως είναι αφενός το γεγονός ότι οι μεγάλοι tour operator ζητούν τιμές Αιγύπτου για όσους τουρίστες φέρουν στην Ελλάδα και αφετέρου ότι οι στρατιές ανέργων θα επιδιώξουν να βρουν μία έστω και εποχική απασχόληση (μεγαλύτερη ζήτηση άρα μικρότεροι μισθοί). Πρέπει να σημειωθεί ότι οι μισθοί των εποχικά απασχολούμενων στον τουρισμό ρυθμίζονταν μέχρι πέρυσι από την κλαδική σύμβαση των ξενοδοχοϋπαλλήλων που φέτος δεν υφίσταται. Οπότε θεωρείται βέβαιο ότι οι όποιες διαπραγματεύσεις για την υπογραφή σύμβασης ορισμένου χρόνου στις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις θα έχει ως αφετηρία την πολύ χαμηλότερη Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας.

Καμία ουσιαστική αντίδραση από τα συνδικάτα

Από τις δηλώσεις τόσο ευρωπαίων αξιωματούχων όσο και του έλληνα υπουργού Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου, καθίσταται σαφές ότι έχουν δαιμονοποιηθεί και δη στο έπακρον η μισθοί για το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Έτσι καθίσταται σαφές ότι η μόνη συνιστώσα που επιδιώκεται να μειωθεί ώστε να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα είναι το κόστος εργασίας.

Μάλιστα οι επικριτές του ύψους των μισθολογικών απολαβών των Ελλήνων που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα αναφέρουν ότι από τα στοιχεία της τελευταίας 10ετίας το κόστος εργασίας αυξάνεται υπερβολικά σε σχέση με την παραγωγικότητα. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Credit Suisse έχει υπολογίσει ότι το κόστος ανά μονάδα εργασίας από το 2000 μέχρι και σήμερα έχει αυξηθεί στην Ελλάδα κατά 38%. Από την άλλη πλευρά, ή ίδια μελέτη εκτιμά ότι η παραγωγικότητα θα αυξηθεί την ερχόμενη πενταετία κατά 2,5% και οι μισθοί θα μειωθούν κατά 6,9%,παρότι σύμφωνα με την τελευταία μελέτη του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος η παραγωγικότητα της εργασίας το 2010 μειώθηκε κατά 1,3% στην Ελλάδα.

Ωστόσο και παρά το γεγονός ότι τα ελληνικά συνδικάτα έχουν στα χέρια τους άρτιες επιστημονικές μελέτες που καταδεικνύουν ότι δεν ευθύνεται το κόστος εργασίας, αλλά η συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ για τη μείωση της ανταγωνιστικότητας ουδεμία κίνηση έχουν να επιδείξουν έως σήμερα προκειμένου να πείσουν ώστε να αλλάξουν οι …εντολές που εκτελεί κατά γράμμα πρωτεύοντος ο υπουργός Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου και δευτερεύοντος η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Λ. Κατσέλη (η οποία μπορεί να φωνάζει και να αντιδρά αλλά στο τέλος και στηρίζει τις πολιτικές του μνημονίου και τις εφαρμόζει).

Τί λέει το Ινστιτούτο Εργασίας ΓΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ

Από την έναρξη της κρίσης, ιδιαίτερα δε κατά την διάρκεια της μεγάλης δημοσιονομικής κρίσης του 2009-2010, ακούγεται και γράφεται κατά κόρον ότι η ελληνική οικονομία πάσχει από σοβαρό πρόβλημα ανταγωνιστικότητας, για το οποίο ενοχοποιείται η μεγάλη αύξηση των ονομαστικών μισθών. Η συνήθης σύγκριση όσων υιοθετούν έναν τέτοιο ισχυρισμό, γίνεται μεταξύ των αυξήσεων των μισθών στην Ελλάδα με τις αντίστοιχες στην Γερμανία.
Η σύγκριση αυτή χρησιμοποιείται ως βάση για αποδοχή της άποψης της «εσωτερικής υποτίμησης», δηλαδή της μείωσης των ονομαστικών μισθών ως μέσο για την μείωση των τιμών άρα και για την βελτίωση της ανταγωνιστικότητας. Η σύγκριση, όμως, σύμφωνα πάντα με τους επιστημονικούς συνεργάτες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ είναι λανθασμένη αφού:

1) Λαμβάνεται υπόψη μόνο ένας παράγοντας.
2) Δεν συγκρίνουμε μισθούς μεταξύ χωρών αλλά το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος (διότι έχει σημασία εάν με αυτό το ύψος μισθών η χώρα παράγει λιγότερο ή περισσότερο προϊόν).
3) Δεν συγκρίνουμε ποτέ το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος στην Ελλάδα με το αντίστοιχο στην Γερμανία ή σε κάποια άλλη μεμονωμένη χώρα, αλλά με το σύνολο των χωρών με τις οποίες αναπτύσσεται το εξωτερικό εμπόριο.
4) Πρέπει να λάβουμε υπόψη μας και τις συναλλαγματικές ισοτιμίες.
Έτσι με βάση τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος στην Ελλάδα, για το σύνολο της οικονομίας, υπολογισμένο σε δολάρια και συγκρινόμενο με το αντίστοιχο μέγεθος των 35 άλλων αναπτυγμένων χωρών του πλανήτη (λαμβανομένης υπόψη της γεωγραφικής και της κλαδικής κατανομής του εξωτερικού εμπορίου της Ελλάδας με αυτές τις 35 χώρες) αυξήθηκε στην Ελλάδα, κατά την περίοδο 2000-2009, κατά 18,7%.

Εάν θέλουμε να υπολογίσουμε πόσο επέδρασαν στην ανταγωνιστικότητα οι απαιτήσεις των μισθωτών, θα πρέπει να συγκρίνουμε τις αυξήσεις του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος σε εθνικά νομίσματα - αλλιώς θα έχουμε αποδώσει στις αυξήσεις των μισθών, μεταβολές που οφείλονται στις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Θα εμφανίζεται, δηλαδή, κάθε ανατίμηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ έναντι των νομισμάτων των εμπορικών εταίρων της Ελλάδας ως αποτέλεσμα των υποτιθέμενων παράλογων απαιτήσεων των εργαζομένων. Με βάση τέτοια λανθασμένα συμπεράσματα καλούνται οι εργαζόμενοι, επιδεικνύοντας αυτοσυγκράτηση, να αναλάβουν εκείνοι την αναπλήρωση της απώλειας ανταγωνιστικότητας που οφείλεται στην αύξηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας.

Produced by