06
ΑΠΡ

Δανεισμός σε ρέπος από το ΙΚΑ


ΤΟΥ ΤΖΩΡΤΖΗ ΡΟΥΣΣΟΥ
(t.roussos@esiea.gr)

*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΧΡΗΜΑ ΤΡΙΤΗ

«Αν συνεχίσουμε έτσι δεν πρόκειται να βγει η χρονιά…». Η δραματικότητα στο τόνο της φωνής του Διοικητή του ΙΚΑ Ρ. Σπυρόπουλου όταν ενημέρωνε τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος κατά τη συνεδρίαση της προηγούμενης εβδομάδας απολύτως δικαιολογημένη…

Έπρεπε ο κ. Σπυρόπουλος να πείσει ώστε να περάσει η πρόταση του για νέο δανεισμό μέσω γραμμής ρέπος ώστε να πληρωθούν τουλάχιστον οι συντάξεις και οι υπόλοιπες ανελαστικές δαπάνες του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

Έπρεπε να ομολογήσει, έστω δια των πράξεων του, την παταγώδη αποτυχία των πολιτικών που έχουν αναληφθεί από κυβερνητικής πλευράς το τελευταίο έτος και έχουν οδηγήσει σε οικονομικό τέλμα και το ασφαλιστικό σύστημα. Έπρεπε να πείσει για την αναγκαιότητα να καταβληθούν περί τα 2,5 εκατομμύρια ευρώ στις τράπεζες ώστε να υπάρξει ρευστότητα 41 ημερών στο ΙΚΑ.

Τέλος, έπρεπε να πείσει για το ότι αποτελεί μοναδική λύση για το Ίδρυμα η προσφυγή σε αυτόν τον υπέρογκου κόστους δανεισμό αφού από τις αρχές του έτους που έχουν καταρρεύσει τα έσοδα έχουν δοθεί από το ΙΚΑ περί τα 7,8 εκατομμύρια ευρώ σε χρεολύσια.

Το «Χρήμα Τρίτη» φέρνει στο φως τις ζημίες που έχει το ΙΚΑ (και οι οποίες ήδη ανέρχονται σε 7,8 εκατ. ευρώ) προκειμένου να έχει την πολυπόθητη ρευστότητα.

Ο δανεισμός μέσω ρέπος, που σημειωτέον λόγω του υπέρογκου κόστους καμία διοίκηση στο παρελθόν δεν προσέφυγε σ’ αυτόν, μπορεί να δίνει κέρδη στις τράπεζες (κατά κύριο λόγο στην Τράπεζα Πειραιώς, την Εθνική και την Eurobank) αλλά κατατρώει λίγο λίγο τα αποθεματικά των ασφαλισμένων.

Τί αποφασίστηκε

Σύμφωνα με τις αποφάσεις της διοίκησης του Ιδρύματος λοιπόν η οποία έλαβε χώρα την προηγουμένη Πέμπτη, αποφασίστηκε να υπάρξει νέος δανεισμός συνολικού ποσού 850 εκατομμύριων ευρώ μέσω γραμμής repo διάρκειας 41 ημερών. Το επιτόκιο της υπέρογκου κόστους δανειοδότησης αναμένεται να κυμανθεί από 3,4 έως 3,7%.

Μάλλον όμως αυτή η τελευταία απόφαση αποτελεί τη σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι της ανοχής και άρχισαν να ανοίγουν τα στόματα που τόσο καιρό (από την αρχή του έτους δηλαδή ήταν κλειστά) με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης αλλά και τον κ. Ροβέρτο Σπυρόπουλο περιορίζονται σε καθησυχαστικές δηλώσεις και διαψεύσεις των δυσμενών στοιχείων που κατά καιρούς βγαίνουν στην επιφάνεια.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι δανειοδοτήσεις μέσω ρέπος που έχουν διενεργηθεί μέχρι στιγμής είναι οι εξής:

- Στις 4 Μαρτίου αποφασίστηκε η διενέργεια δύο συναλλαγών Repos συνολικού ύψους 550 εκατ. ευρώ, το πρώτο αξίας 250 εκατ. ευρώ και διάρκειας 41 ημερών, με ημερομηνία έναρξης 10-3-2011 και το δεύτερο 300 εκατ. ευρώ, διάρκειας 44 ημερών, με ημερομηνία έναρξης 14-3-2011, με τις μειοδότριες Τράπεζες.

- Στις 24 Ιανουαρίου το Ταμείο συνήψε repos 45 ημερών, ύψους 300 εκατομμυρίων, με την Τράπεζα Πειραιώς και τη Eurobank με χρήση ομολόγων, προκειμένου να αναχρηματοδοτήσει το repos του Δεκεμβρίου 2010, που είχε γίνει για να αντιμετωπιστούν οι ανελαστικές υποχρεώσεις του. Το repos λήγει στις 10/3/2011, με συνολικό ποσό πληρωτέο στις τράπεζες στη λήξη 300.931.250 ευρώ.

- Στις 28 Ιανουαρίου το Ταμείο προέβη σε συναλλαγή repos 300 εκατομμυρίων με την Τράπεζα Πειραιώς και την Εθνική με χρήση ομολόγων. Το συγκεκριμένο repos λήγει στις 14/3/2011, με συνολικό πληρωτέο ποσό στις τράπεζες 301.253.176 ευρώ.

Είναι προφανές ότι η υπουργός Λ. Κατσέλη, ο αν. υπουργός Γ. Κουτρουμάνης αλλά και ο διοικητής του ΙΚΑ κρύβουν την αλήθεια για τα οικονομικά του ασφαλιστικού συστήματος και δεν είναι θιασώτες της άποψης του υπουργού Υγείας που δήλωσε την προηγούμενη εβδομάδα ότι η κυβέρνηση δεν έχει πει όλη την αλήθεια για την πορεία της οικονομίας.

Ομολογία αποτυχίας

Την ίδια ώρα η καταβαράθρωση των εσόδων του ΙΚΑ ως αποτέλεσμα της εκρηκτικής αύξησης της ανεργίας, της μείωσης των αποδοχών των εργαζομένων (αφού οι ασφαλιστικές εισφορές καταβάλλονται επί των αποδοχών) και το κλείσιμο επιχειρήσεων, μαζί με την απέλπιδα προσπάθεια πολλών επιχειρηματιών να διατηρήσουν ζωντανές τις επιχειρήσεις τους παρακρατώντας ΦΠΑ και ασφαλιστικές εισφορές δημιουργεί νέες μαύρες τρύπες. Από την άλλη παρά τις προσπάθειες των ελεγκτών που σαρώνουν την αγορά σε μία προσπάθεια να αντλήσουν έσοδα από πρόστιμα «σκοντάφτει» στην ανέχεια των επιχειρήσεων αλλά και στην προβληματική λειτουργία των ελέγχων (ακόμη και σήμερα από τα 13 ελεγκτικά κέντρα του ΙΚΑ λειτουργούν μόνο τα 4 και αυτά υποστελεχωμένα). Παράλληλα το ΙΚΑ αλλά και το ασφαλιστικό σύστημα εν γένει έχει να αντιμετωπίσει και μία μεγάλη έξοδο από την εργασία (που σημαίνει όχι μόνο καταβολή σύνταξης αλλά και μη καταβολή εισφορών) ανθρώπων που είναι κοντά στη σύνταξη και επιλέγουν να λαμβάνουν έστω και μειωμένο το συντάξιμο μισθό. Ήδη υπολογίζεται ότι μέχρι το 2013 θα υπάρξουν άνω των 150.000 συνταξιοδοτήσεων που βεβαίως η μεγάλη πλειονότητα τους (περίπου το 40%) θα είναι δημόσιοι υπάλληλοι ωστόσο και ο ιδιωτικός τομέας (αυτοαπασχολούμενοι και μισθωτοί) αναμένεται να «αιμορραγήσουν» με την πρόωρη συνταξιοδότηση της μέχρι το 2013 τα ασφαλιστικά ταμεία.

Εκτός ελέγχου οι δαπάνες

Από την άλλη οι δαπάνες υγείας των ταμείων έχουν μεν μειωθεί, άλλα όχι σε τέτοιο βαθμό που να προσδίδουν αισιοδοξία για την πορεία των οικονομικών των ασφαλιστικών ταμείων. Είναι σαφές ότι οι υπερφίαλες πληροφορίες του προηγούμενου φθινοπώρου ότι δήθεν τα ασφαλιστικά ταμεία θα μειώσουν τις δαπάνες υγείας κατά περίπου 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ μέσα στο 2011 (από την ηλεκτρονική συνταγογράφηση) διαψεύδονται καθημερινά από την πραγματικότητα… Είναι χαρακτηριστικό ότι η πτώση του συνόλου των δαπανών στο ΙΚΑ αγγίζει το 20% περίπου (αλλά σ’ αυτές θα πρέπει να προστεθεί και η περικοπή των δώρων των συνταξιούχων). Έτσι σε καμία περίπτωση δεν μπορούν τα ασφαλιστικά ταμεία και δη το ΙΚΑ να υπολογίζει σε ρευστότητα μέσω της συγκράτησης των δαπανών υγείας τουλάχιστον σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο!



Οι προτεινόμενες λύσεις

Με το βάρος της αποτυχίας των προηγούμενων επιλογών τους και δεδομένου ότι οι λύσεις που μπορούν να βρεθούν είναι εξαιρετικά περιορισμένες ενώ ουδείς τρέφει αυταπάτες για ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας που θα επιφέρει θέσεις απασχόλησης και άρα εισροές στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, επανέρχονται οι απορριπτέες στο πρόσφατο παρελθόν λύσεις. Έτσι η υπουργός Λ. Κατσέλη και ο αναπληρωτής υπουργός Γ. Κουτρουμάνης φαίνεται ότι επεξεργάζονται τα εξής:
- Δανεισμός μεταξύ των ταμείων ώστε τα «υγιή» ταμεία που δεν έχουν πρόβλημα ρευστότητας να δανείζουν αυτά τα οποία δεν μπορούν να καταβάλουν συντάξεις και λοιπές παροχές. Κάτι τέτοιο όμως κρίνεται ουσιαστικά ανεφάρμοστο καθότι τα υγιή ταμεία είναι δεν μπορούν να σηκώσουν το βάρος των μεγάλων ταμείων που έχουν και δυσθεώρητα προβλήματα ρευστότητας.
- Επέκταση της προσφυγής στον τραπεζικό δανεισμό με ιδιωτικά κριτήρια και χωρίς την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου με τους ασφαλιστικούς οργανισμούς να υποθηκεύουν μέρος της ακίνητης περιουσίας τους ή να δανειοδοτηθούν μέσω τιτλοποίησης μελλοντικών εισφορών. Ωστόσο και με δεδομένο ότι δεν γίνεται να υπάρχει επιτόκιο σε μεγάλη απόσταση από αυτό που δίνει η Τράπεζα της Ελλάδος, καθίσταται εξαιρετικά δυσχερές για τις ελληνικές τράπεζες, οι οποίες έχουν τεθεί ουσιαστικά σε μηχανική υποστήριξη (με εγγυήσεις του ελληνικού δημοσίου και παροχές ρευστότητας από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) να χορηγήσουν τέτοιου μεγέθους δανειοδοτήσεις στα ασφαλιστικά ταμεία.
- Στο τραπέζι έχει πέσει και η μείωση των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών για τους μισθωτούς σε ποσοστό άνω του 10% από το ερχόμενο καλοκαίρι ώστε να «πιεστούν» οι εργοδότες να πληρώνουν τις αναλογούσες εισφορές και να μην τις παρακρατούν.

Produced by