03
ΜΑΙ

Ανοίγει ο δρόμος για ιδιωτικοποιήσεις-πακέτο!


ΤΟΥ ΝΩΝΤΑ ΧΑΛΔΟΥΠΗ
(nontas71@gmail.com)

*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΧΡΗΜΑ ΤΡΙΤΗ

Ιδιωτικοποιήσεις-πακέτο για κρατικές επιχειρήσεις και ακίνητα του Δημοσίου σχεδιάζει το υπουργείο Οικονομικών, ώστε να αξιοποιήσει στο έπακρο τα χρηματοοικονομικά εργαλεία που θα επιτρέψουν να «έρθουν μπροστά» χρονικά τα έσοδα του προγράμματος των 50 δισ. ευρώ και να αξιοποιηθούν έγκαιρα για τη μείωση του χρέους. Με τον ίδιο τρόπο σκοπεύει η κυβέρνηση να ξεπεράσει και τα σοβαρά πολιτικά εμπόδια των αντιδράσεων από την αντιπολίτευση και τα ισχυρά συνδικάτα των ΔΕΚΟ .

Το σχέδιο για τη δημιουργία Special Purpose Vehicles (SPV), δηλαδή εταιρειών ειδικού σκοπού, οι οποίες θα συγκεντρώνουν πολλά περιουσιακά στοιχεία του Δημοσίου (μετοχές, ακίνητα, ακόμη και δικαιώματα) έχει προταθεί στην κυβέρνηση εδώ και πολύ καιρό από μεγάλες επενδυτικές τράπεζες του Λονδίνου, όπως έχει ήδη αποκαλύψει το «Χρήμα Τρίτη».

Σύμφωνα με τις προτάσεις των τραπεζιτών, πρόκειται για μια ευέλικτη διαδικασία, που θα επιτρέψει να χρησιμοποιηθούν όλα τα σύγχρονα εργαλεία, όπως οι μετοχοποιήσεις και οι τιτλοποιήσεις εσόδων, για να εισπράξει έγκαιρα έσοδα το Δημόσιο από την περιουσία του και να μειώσει το χρέος . Με τον τρόπο αυτό, βέβαια, μεγιστοποιούνται και τα κέρδη των τραπεζών που θα αναλάβουν αυτές τις διαδικασίες.

Σε μια σαφή ένδειξη ότι στο νέο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων θα αξιοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό αυτή η μέθοδος, το υπουργείο Οικονομικών έκρινε σκόπιμο, ύστερα από εισηγήσεις των νομικών του συμβούλων, να περιλάβει ειδική μνεία στο νόμο περί αποκρατικοποιήσεων, ώστε να υπάρξουν στο μέλλον νομικές αμφισβητήσεις της δυνατότητας της κυβέρνησης να προχωρά σε αξιοποίηση της περιουσίας με τέτοιες διαδικασίες.

Η τροπολογία

Έτσι, με τροπολογία που κατατέθηκε στο νομοσχέδιο για τον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους και το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων προβλέπεται, όπως αναφέρεται στη σχετική αιτιολογική έκθεση «µε απόφαση της Διυπουργικής Επιτροπής Αναδιαρθρώσεων και Αποκρατικοποιήσεων, η υπαγωγή στις διατάξεις του ν. 3049/2002 (σ.σ.: νόμος περί αποκρατικοποιήσεων) εταιρειών που συστάθηκαν ή συστήνονται για την αξιοποίηση ενός ή περισσοτέρων περιουσιακών στοιχείων του Δηµοσίου, τα οποία εισφέρονται σε αυτές καθώς και µειοψηφικών µετοχικών συµµετοχών του Δηµοσίου σε επιχειρήσεις».

Τα σενάρια για τα SPV που θα δημιουργήσει το Δημόσιο είναι πολλά. Η πιο ακραία πρόταση θα ήταν να δημιουργηθεί μία ενιαία κρατική εταιρεία που θα ενσωματώσει όλα τα αξιοποιήσιμα στοιχεία της κρατικής περιουσίας, από μετοχές μέχρι ακίνητα, και θα εισαχθεί σε διεθνές χρηματιστήριο για την άντληση ενός μεγάλου ποσού από τη μετοχοποίησή της. Μια άλλη ιδέα είναι να «σπάσουν» τα περιουσιακά στοιχεία του Δημοσίου σε δύο εταιρείες ειδικού σκοπού, η πρώτη για τις μετοχές και η δεύτερη για τα ακίνητα. Εναλλακτικά, θα μπορούσαν να δημιουργηθούν πολλά «θεματικά» SPV, ανάλογα με την κατηγορία των περιουσιακών στοιχείων που θα αξιοποιούνται: ένα για μετοχές εισηγμένων ΔΕΚΟ, άλλο για τουριστικά ακίνητα, τρίτο για αεροδρόμια, τέταρτο για τα δικαιώματα του Δημοσίου σε διόδια κ.ο.κ.

Νομοθετικές προβλέψεις για το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων και αξιοποίησης δημόσιας περιουσίας θα ενσωματωθούν και στο πολυνομοσχέδιο με το οποίο θα περάσουν από τη Βουλή όλα τα μέτρα για την περίοδο μέχρι και το 2015 (μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα), ώστε να αποκτήσουν αυξημένη δεσμευτικότητα για την ελληνική κυβέρνηση οι εξαγγελίες περί ιδιωτικοποιήσεων. Σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες πρόκειται να ενταχθεί συγκεκριμένο και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα αποκρατικοποιήσεων και αξιοποίησης περιουσίας, αν και αυτό εκφράζονται φόβοι ότι θα δημιουργήσει υπερβολικές δεσμεύσεις για την κυβέρνηση, οι οποίες θα λειτουργήσουν υπέρ των αγορών και εις βάρος του δημοσίου συμφέροντος (αν, για παράδειγμα, η αγορά γνωρίζει ότι η συμμετοχή του Δημοσίου στον ΟΤΕ θα πρέπει υποχρεωτικά να πωληθεί εντός του 2012 θα μπορούσαν να εκδηλωθούν στρατηγικές υποτιμητικής κερδοσκοπίας στο Χρηματιστήριο).

Νέοι κανόνες για συμβούλους

Στο μεταξύ, η κυβέρνηση επιχειρεί να θέσει νέους κανόνες, πιο διαφανείς, για την επιλογή των συμβούλων ιδιωτικοποιήσεων, όχι μόνο γιατί περιμένει να εκδηλωθεί έντονο ενδιαφέρον από πολλούς «παίκτες» της διεθνούς αγοράς και θα πρέπει να αποφευχθούν συγκρούσεις μεταξύ τους σε «θολό» θεσμικό πλαίσιο, αλλά και γιατί η περσινή προσφυγή του ΣΜΕΧΑ (σύνδεσμος των χρηματιστηριακών εταιρειών) στην Κομισιόν έγινε αποδεκτή και ήδη κρίθηκε ότι η Ελλάδα οφείλει να ακολουθήσει ανοικτές διαδικασίες επιλογής συμβούλων, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό δίκαιο για την ανάθεση δημοσίων συμβάσεων.

Έτσι, στην ίδια τροπολογία προβλέπεται (νέο άρθρο 5Α του νόμου περί αποκρατικοποιήσεων) ότι «για την ανάθεση των συµβάσεων θα δημοσιεύεται πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος στο διαδίκτυο ή και στο διεθνή ή εθνικό Τύπο». Με αυτή την πρόσκληση θα γνωστοποιούνται οι ανάγκες και οι απαιτήσεις της αναθέτουσας αρχής, το αντικείµενο της ζητούµενης υπηρεσίας, η προθεσµία υποβολής προσφορών, η οποία δεν µπορεί να είναι κατώτερη από 15 ηµέρες και, αν συντρέχουν ειδικοί ή επείγοντες λόγοι, κατώτερη από 5 εργάσιµες ηµέρες. Επίσης, θα γνωστοποιούνται τα ελάχιστα επίπεδα οικονοµικής, χρηµατοοικονοµικής επάρκειας και επαγγελµατικών ικανοτήτων που συνδέονται και είναι ανάλογες µε το αντικείµενο της προς ανάθεση σύµβασης, τα οποία πρέπει να καλύπτουν οι υποψήφιοι και οι προσφέροντες.

Στην ίδια προκήρυξη θα διευκρινίζεται αν η ανάθεση θα γίνει ύστερα από διαπραγµάτευση των προσφορών ή µετά από ανταγωνιστικό διάλογο των προσφερόντων, καθώς και ο µέγιστος και ο ελάχιστος αριθµός των υποψηφίων που θα κληθούν να συµµετάσχουν, ο οποίος δεν µπορεί να είναι µεγαλύτερος από πέντε (5) και µικρότερος από τρεις (3). Η Γραμματεία Αναδιαρθρώσεων και Αποκρατικοποιήσεων (Ε.Γ.Α.Α.) θα προβαίνει σε διαπραγμάτευση με τους υποψηφίους που επιλέγονται να υποβάλουν προσφορά, προκειμένου να επιτευχθεί η καλύτερη προσφορά, ή σε ανταγωνιστικό διάλογο µε τους υποψηφίους που επιλέγονται, ώστε να προσδιορίσει τις λύσεις που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της και, μετά τη λήξη του διαλόγου, θα καλεί τους υποψηφίους να υποβάλουν προσφορά. Κατά τη διάρκεια της διαπραγµάτευσης ή του διαλόγου, η Ε.Γ.Α.Α. εξασφαλίζει την ίση µεταχείριση όλων των προσφερόντων. Η ανάθεση της σύµβασης γίνεται µε απόφαση της Διυπουργικής Επιτροπής Αποκρατικοποιήσεων και Αναδιαρθρώσεων και η σύµβαση υπογράφεται, για λογαριασµό του Δηµοσίου, από τον Υπουργό Οικονοµικών ή άλλο εξουσιοδοτηµένο από την Δ.Ε.Α.Α. όργανο.
 
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι συμβάσεις των συμβούλων θα ελέγχονται και εκ των υστέρων. Για το σκοπό αυτό συνιστάται στην Ε.Γ.Α.Α. πενταµελής Επιτροπή Ελέγχου Νοµιµότητας των Διαδικασιών Ανάθεσης, η οποία συγκροτείται από συνταξιούχους ανώτατους δικαστικούς λειτουργούς, συνταξιούχους λειτουργούς του Νοµικού Συµβουλίου του Κράτους, µέλη Δ.Ε.Π. Α.Ε.Ι. ή συνταξιούχους ή εν ενεργεία ανώτατους δηµοσίους υπαλλήλους, που ορίζονται µε τους αναπληρωτές τους, µε απόφαση της Δ.Ε.Α.Α., ύστερα από εισήγηση του Υπουργού Οικονοµικών. Η θητεία των µελών της Επιτροπής είναι τριετής και µπορεί να παρατείνεται για ίσο χρονικό διάστηµα, όπως αναφέρεται στη νομοθετική ρύθμιση.

Πάντως, η ρύθμιση που εισάγεται με την τροπολογία αυτή αφήνει ένα κενό. Όπως επισημαίνουν νομικοί θα ήταν καλό να διασφαλίζεται εκ των προτέρων η αποφυγή συγκρούσεων συμφέροντος στο πρόσωπο των υποψήφιων συμβούλων. Για παράδειγμα, μια τράπεζα που θα αναλαμβάνει ρόλο συμβούλου του Δημοσίου σε μια ιδιωτικοποίηση θα πρέπει να δεσμεύεται εκ των προτέρων ότι δεν πρόκειται να αναλάβει ρόλο συμβούλου και κάποιου από τους ενδιαφερόμενους αγοραστές.
Produced by