16
ΝΟΕ

Διαπραγμάτευση-θρίλερ για τα μέτρα του 2011!


ΤΟΥ ΝΩΝΤΑ ΧΑΛΔΟΥΠΗ (nontas71@gmail.com)

*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΧΡΗΜΑ ΤΡΙΤΗ

Ένα νέο θρίλερ διαπραγματεύσεων με την Τρόικα για την οικονομική πολιτική άρχισε να εκτυλίσσεται από χθες, μετά την αποκάλυψη του πραγματικού εύρους της «μαύρης τρύπας» του 2010, την οποία καλείται να καλύψει η κυβέρνηση το 2011.

Ο υπουργός Οικονομικών παρουσίασε χθες στην υψηλόβαθμη αντιπροσωπεία της Τρόικας όλο το «οπλοστάσιο» πρόσθετων μέτρων που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει η κυβέρνηση το 2011 για να καλύψει τις αποκλίσεις αυτού του χρόνου, αλλά η κυβέρνηση ζητεί και επίσημα από την Τρόικα να μοιραστεί το βάρος και στους επόμενους Προϋπολογισμούς, μέχρι και το 2014, προειδοποιώντας ότι σε αντίθετη περίπτωση θα τεθεί σε κίνδυνο η κοινωνική και πολιτική σταθερότητα, αλλά και οι στόχοι για την ανάπτυξη.

Με τις ανακοινώσεις της Eurostat, που τελικά δεν έκρυβαν δυσάρεστες εκπλήξεις σε σχέση με όσα είχαν διαρρεύσει τις προηγούμενες ημέρες, το έλλειμμα του 2009 αναθεωρήθηκε από το 13,6% του ΑΕΠ στο 15,4% (36,15 δισ. ευρώ). Η αναθεώρηση κατά 1,8% οφείλεται στην ένταξη στη Γενική Κυβέρνηση δημοσίων οργανισμών (αύξηση του ελλείμματος κατά 0,7% ΑΕΠ), στην προσαρμογή των λογαριασμών των ασφαλιστικών ταμείων και των ΟΤΑ (0,9% του ΑΕΠ) και στη μείωση του ΑΕΠ του 2009 (αύξηση ελλείμματος κατά 0,2%).

Το χρέος επίσης αναθεωρήθηκε εντυπωσιακά, στα 298,032 δισ. ευρώ, ή 126,8% του ΑΕΠ, από το 115,4% του ΑΕΠ, μια αύξηση 11,4% του ΑΕΠ. Η αναθεώρηση του χρέους οφείλεται στον εντοπισμό των αυξημένων ελλειμμάτων του 2009, αλλά και στην ένταξη ΔΕΚΟ στα στοιχεία Γενικής Κυβέρνησης (αύξηση χρέους κατά 7,75% ΑΕΠ ή 18.204 εκ. ευρώ) και στην προσαρμογή των off-market swaps (αύξηση χρέους κατά 2,3% του ΑΕΠ ή 5.530 εκ. ευρώ).

Τα στοιχεία της αναθεώρησης επιβεβαιώνουν τις εκτιμήσεις που κατ’ επανάληψη είχε δημοσιεύσει το «Χ.Τ.», σύμφωνα με τις οποίες το κυριότερο πρόβλημα που θα δημιουργούσε η εργασία της Eurostat θα ήταν η αποκάλυψη των πραγματικών στοιχείων για την περιβόητη «άσπρη τρύπα» των ασφαλιστών οργανισμών και των ΟΤΑ, που είχε αξιοποιηθεί κατά κόρον στη δημιουργική λογιστική των ελληνικών κυβερνήσεων από τη δεκαετία του ’90, για να μειώνεται τεχνητά το έλλειμμα.

Το υπουργείο Οικονομικών ανέφερε χθες, ότι από τα 3,8 δισ. ευρώ της αύξησης του ελλείμματος για το 2009, 1,8 δισ. ευρώ αφορούν τη μείωση των πλεονασμάτων ΟΤΑ, ασφαλιστικών ταμείων και ΝΠΔΔ. Από τα 3,5 δισ. ευρώ της αύξησης του ελλείμματος για το 2010, τα 2,7 δισ. ευρώ προέρχονται από το… μαύρισμα της «άσπρης τρύπας».

Αυτά τα 4,5 δισ. ευρώ είναι το πραγματικό πρόβλημα που δημιουργείται από την αναθεώρηση, αφού στο Μνημόνιο είχε ήδη προβλεφθεί, ότι τα χρέη των ΔΕΚΟ που θα έπρεπε να ενσωματωθούν στο δημόσιο χρέος θα προκαλούσαν αυτόματη προσαρμογή του καθορισμένου πλαφόν για το χρέος, δηλαδή δεν θα δημιουργούσαν υποχρέωση της κυβέρνησης να τα καλύψει με πρόσθετα μέτρα.

Μετά την αναθεώρηση, το υπουργείο Οικονομικών υπολογίζει ότι το έλλειμμα του 2010 θα αυξηθεί στα επίπεδα των 22 δισ. ευρώ, δηλαδή σε ποσοστό 9,4% του ΑΕΠ, με μια μείωση που δεν παύει να είναι εντυπωσιακή, της τάξεως των 6 μονάδων. Βέβαια, η Τρόικα κρατά επιφυλάξεις για την επαλήθευση του ποσοστού αυτού και από τα απολογιστικά στοιχεία, καθώς οι προβλέψεις του υπουργείου βασίζονται σε υπερβολικά αισιόδοξες εκτιμήσεις για τα έσοδα, ενώ και στο σκέλος των δαπανών έχουν εμφανισθεί από τον Οκτώβριο αρκετά προβλήματα. Στη χειρότερη περίπτωση, πάντως, η Τρόικα εκτιμά ότι το έλλειμμα δεν θα είναι πολύ μεγαλύτερο από 10% του ΑΕΠ, διατηρώντας το ποσοστό της προσαρμογής του 2010 στο επίπεδο των 5,5 μονάδων.

Διχάζεται η Τρόικα

Τα ελληνικά επιχειρήματα θα παρουσιασθούν σήμερα στο Eurogroup , όπου οι υπουργοί Οικονομικών θα πρέπει να «βγάλουν τα κάστανα από τη φωτιά», καθώς ως τώρα φαίνεται ότι η ελληνική πρόταση διχάζει την Τρόικα, με την Κομισιόν να εμφανίζεται έτοιμη να τη συζητήσει και την ΕΚΤ να δηλώνει αντίθετη σε οποιαδήποτε αλλαγή των στόχων του Μνημονίου:
-Ο εκπρόσωπος του Όλι Ρεν, Αμαντέο Αλταφάζ, ερωτηθείς χθες σχετικά απέφυγε να απαντήσει αν η επιπλέον δημοσιονομική προσπάθεια θα πρέπει να πραγματοποιηθεί εντός του 2011 ή σε διάστημα τριετίας, λέγοντας ότι είναι μεταξύ των θεμάτων που διαπραγματεύεται η Τρόικα με τις ελληνικές αρχές. Τόνισε, όμως, ότι ο στόχος για το 2009 όχι μόνο έχει εκπληρωθεί αλλά και έχει ξεπεραστεί, ενισχύοντας έτσι τη διαπραγματευτική θέση της Αθήνας, ενώ επιπλέον σημείωσε ότι για πρώτη φορά η Eurostat ύστερα από πέντε ή έξι χρόνια δεν συνοδεύει τα ελληνικά στοιχεία από αστερίσκους και επιφυλάξεις.
-Στον αντίποδα, ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ, Βίτορ Κοστάντσιο, επέμεινε στην ανάγκη διατήρησης του δημοσιονομικού στόχου για το 2011, παρότι αναγνώρισε ότι η αναπροσαρμογή των στατιστικών δεδομένων καθιστά δυσκολότερη την επίτευξη των στόχων. Όπως τόνισε, «ο στόχος για το επόμενο έτος θα πρέπει να διατηρηθεί. Θα πρέπει να αναπροσαρμοστούν οι απαραίτητες πολιτικές, προκειμένου να διατηρηθεί αυτός ο στόχος». Πληροφορίες από την Φρανκφούρτη αναφέρουν, ότι η ΕΚΤ τηρεί αυτή τη σκληρή στάση, επειδή θεωρεί ότι εν μέσω της αναταραχής στις άλλες αγορές ομολόγων της περιφέρειας θα ήταν επικίνδυνο να σταλεί ένα μήνυμα «χαλάρωσης» από την Ελλάδα και την Τρόικα στις αγορές, ενώ κυβερνητικές πηγές τονίζουν στο «Χ.Τ.», ότι ο Ζαν Κλωντ Τρισέ έχει ζητήσει από την κυβέρνηση να μείνει πιστή στους στόχους, ώστε να έχει και ο ίδιος αυξημένη δυνατότητα πίεσης της Γερμανίας για μια ευνοϊκή αναδιαπραγμάτευση της επιμήκυνσης της χρονικής περιόδου αποπληρωμής του δανείου των 110 δισ. ευρώ.

«Οπλοστάσιο» μέτρων

Πάντως, ο υπουργός Οικονομικών, παρότι θα επιδιώξει στη σημερινή συνεδρίαση του Eurogroup να εξασφαλίσει θετική στάση των υπουργών στο αίτημα για «χαλαρότερη» προσαρμογή, έχει ήδη έτοιμο το «οπλοστάσιο» πρόσθετων μέτρων, που θα μπορούσαν να ενσωματωθούν στον Προϋπολογισμό του 2011 για πρόσθετες εξοικονομήσεις, χωρίς να αναιρούνται τα τρία «όχι» του Πρωθυπουργού (για νέες μειώσεις μισθών, συντάξεων και απολύσεις στο Δημόσιο):

-Ο ενδιάμεσος συντελεστής του ΦΠΑ προτείνεται στην Τρόικα να αυξηθεί στο 13%, με παράλληλη μεταφορά ορισμένων αγαθών ευρείας κατανάλωσης στον υψηλό συντελεστή του 23%. Παράλληλα, προτείνεται η αύξηση του χαμηλού συντελεστή κατά 1%, στο 6,5%, ενώ αναδιπλώνεται η κυβέρνηση στην πρότασή της για μεταφορά του ψωμιού και του γάλακτος στο χαμηλό συντελεστή και προτείνεται η μεταφορά των ξενοδοχειακών υπηρεσιών στο χαμηλό συντελεστή, ώστε να υποστηριχθεί ο τουρισμός . Με τα μέτρα αυτά η κυβέρνηση επιδιώκει να επιτύχει έσοδα από τον ΦΠΑ πάνω από τον αρχικό στόχο του 1 δισ. ευρώ. Παράλληλα, προτείνεται, για πρόσθετη αύξηση των εσόδων, η εκ νέου αύξηση του φόρου κατανάλωσης σε τσιγάρα και πιθανόν στα αλκοολούχα ποτά, αλλά και η εξίσωση των φόρων κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης από την 1η Ιανουαρίου, ώστε συνολικά τα πρόσθετα έσοδα από έμμεσους φόρους να ξεπεράσουν το 1-1,5 δισ. ευρώ.

-Το υπουργείο Οικονομικών έχει επεξεργασθεί σχέδιο για μεγάλη μείωση των τελικών αποδοχών στο Δημόσιο , με το νέο μισθολόγιο, η οποία θα ξεπεράσει κατά πολύ τον αρχικό στόχο του Μνημονίου για εξοικονόμηση 500 εκατ. ευρώ το 2011 από αυτή την πηγή. Επιπλέον, προτείνει στην Τρόικα σχέδιο εξυγίανσης των ΔΕΚΟ με μαζικές μετατάξεις προσωπικού στο Δημόσιο, που θα μειώσουν τη μισθολογική δαπάνη σημαντικά, αλλά και με απομάκρυνση συμβασιούχων. Οργανισμοί του Δημοσίου, αλλά και επιχειρήσεις, μπαίνουν στο στόχαστρο για «λουκέτα» ή συγχωνεύσεις , ενώ η κυβέρνηση δεσμεύεται για αυστηρά πλαφόν στις δαπάνες των νοσοκομείων και των ασφαλιστικών οργανισμών και για πρόσθετες περικοπές στις εξοπλιστικές δαπάνες και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Για τους οργανισμούς της Αυτοδιοίκησης, στο υπουργείο Οικονομικών εκτιμούν ότι μπορεί να γίνει ακόμη δραστικότερο το πρόγραμμα εξοικονόμησης δαπανών που ήδη προβλέπεται από τον «Καλλικράτη», ώστε να αυξηθεί η εξοικονόμηση πάνω και από το 1,5 δισ. ευρώ, που έχει προβλεφθεί για την τριετία 2011-2013.

Τα μαθηματικά των μέτρων

Μετά τις ανακοινώσεις του υπουργού Οικονομικών και της Eurostat, τα… μαθηματικά των νέων μέτρων διαμορφώνονται ως εξής:

-Η Ελλάδα είχε αναλάβει την υποχρέωση να μειώσει το έλλειμμα του 2010 στα 18,5 δισ. ευρώ και η απόκλιση που θα καταγραφεί θα είναι τουλάχιστον ίση με 3,5 δισ. ευρώ –ή με 4,5 δισ. ευρώ, αν επαληθευθούν οι πιο απαισιόδοξες προβλέψεις για το διάστημα μέχρι το τέλος του χρόνου.

-Το 2011, η κυβέρνηση έχει την τυπικά ανελαστική υποχρέωση να μειώσει το έλλειμμα στα 16 δισ. ευρώ. Δηλαδή, αν ήταν συνεπής στους αρχικούς στόχους, θα είχε μπροστά μια προσαρμογή της τάξεως των 2,5 δισ. ευρώ, που θα μπορούσε να επιτευχθεί μόνο με τα μέτρα που ήδη είχαν συμφωνηθεί και έθεταν στόχο εξοικονόμησης 9,15 δισ. ευρώ.

-Όμως, τώρα η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με την υποχρέωση να μειώσει το έλλειμμα μέσα στο 2011 κατά το ποσοστό της απόκλισης του 2010, δηλαδή καλείται να παρουσιάσει μέτρα για εξοικονόμηση επιπλέον 3,5 – 4,5 δισ. ευρώ (το χαμηλό εύρος της εκτίμησης θα ισχύει αν η Τρόικα αποδεχθεί την πρόβλεψη για έλλειμμα 22 δισ. ευρώ φέτος).

Η κυβέρνηση προτείνει και επίσημα πλέον αυτή η προσαρμογή να μην μεταφερθεί στο σύνολό της στον Προϋπολογισμό του 2011, όπως προβλέπει το Μνημόνιο, αλλά να μοιραστεί και στους Προϋπολογισμούς των ετών 2012-2014. Το βασικό επιχείρημα οικονομικής φύσεως είναι ότι μια «εμπροσθοβαρής» προσαρμογή θα πιέσει ακόμη περισσότερο σε ύφεση την οικονομία, όταν ήδη τα τελευταία στοιχεία και προβλέψεις δείχνουν, ότι είναι πιθανό φέτος να ξεφύγει το ποσοστό μείωσης του ΑΕΠ πάνω από το 4%, που αποτελεί το στόχο του Μνημονίου. Επιπλέον, η κυβέρνηση επικαλείται την κοινωνική αναταραχή και πολιτική αστάθεια που θα δημιουργούσαν τα νέα σκληρά μέτρα ως επιχείρημα υπέρ μιας ηπιότερης προσαρμογής.


Produced by